Archives For sınav soruları

S.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ ANAYASA HUKUKU (N.Ö.) FİNAL SINAVI  09.06.2009

TALİMAT: Süre 90 dakikadır.Cevaplar gerekçeli olacaktır.Mevzuat kullanmak serbesttir.

I-OLAY 1

10.04.2007 tarihinde Milletvekili Seçim Kanunu’nda yapılan bir değişiklik ile yüzde on olan ülke barajı yüzde beşe düşürülmüştür. 20.10.2007 tarihinde yapılan genel seçimlerden sonra; A partisi 280 milletvekili, B partisi 180 milletvekili, C partisi 90 mişlletvekili ile meclise girmiştir.Cumhurbaşknı hükümeti kurma görevini (A) Partisi Genel Başkanına vermiştir. Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu listesini 2.5.2008 tarihinde onaylamıştır. Başbakan programını okuduktan sonra güvenoyuna başvurmuştur. 15.5.2008 tarihinde 500 kişi ile toplanan TBMM Genel Kurulunda, 275 kabul ve 190 red,35 çekimser oy kullanılmıştır.

“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Hükümeti arasında Türkiye’de bir Türk-Alman Üniversitesinin Kurulmasına dair anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğu hakkında” TBMM bir karar almıştıre.Bu karar 16 Mayıs 2009 tarihinde Meclis Başkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı (C) Partisinin Anayasa’nın 68/4. maddesine aykırı eylemlerin odağı olduğu gerekçesi ile kapatılması için Anayasa Mahkemesi’nde dava açmıştır.dava henüz sonuçlanmadan (C) Partisinin yetkili organları tarafındankapanma kararı(fesih kararı) verilmiştir.

Hakkında “ Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak “ suçlaması ile 10.05.2007 tarihinde dava açılmış olan (X) yargılaması devam ederken, 20.10.2007 tarihinde yapılan genel seçimlerde milletvekili seçilmiştir.Milletvekili seçildikten sonra ifadesi alınmak üzere mahkemeye Çağırılan (X)’in duruşmaya gelmememsi üzerine hakkında zorla getirme kararı verilmiştir. Ankara Cumhuriyet Başsavcılğı milletvekili (X) hakkında Meclis Genel Kurulunda yaptığı bir konuşmada Cumhuriyeti, devletin kurum ve organlarını aşağıladığı iddasıyla başkja bir dava daha açmıştır.

Cumhurbaşkanı (Y) hakkında Cumhurbaşkanı seçilmeden önce işlediği iddia edilen bir suç ile ilgili olarak Ankara C.Başsavcılığı tarafından açılmış bir dava vardır.

10.05.2007 tarihinde , 184 milletvekili Anayasanın 125. maddesinin değiştirilmesi amacıyla değişiklik teklifinde bulunmuştur. Yapılan birinci oylamada değişiklik teklifi hakkında 325 olumlu oy kullanılmıştır. İkinci oylamada ise, değişiklik teklifi 370 olumlu oyla kabul edilmiştir. Cumhurbaşkanı söz konusu anayasa değişiklğini onaylamış ve değişiklik 29.05.2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. 01.06.2007 tarihinde TBMM erken seçim kararı almak üzere toplanmıştır. Yapılan oylamda 270 evet oyuna karşılık 275 red ve 3 çekimser oy kullanılmıştır.Yapılan oylamada red oyları 276’yı bulamadığı için erken seçim kararını alınmış ve erken seçim tarihi de kararlaştırılmıştır.

SORULAR

1. Milletvekili Seçim Kanunu’nda yapılan bir değişiklik 20.10.2007 tarihinde yapılan genel seçimlerde uygulanabilir mi? (5p.)

2. Cumhurbaşkanı hükümeti kurma görevini (A) Partisi Genel Başkanına vermesi yerinde midir? Hükümet ne zman kurulmuştur? 15.02.2008 tarihinde yapılan oylamanın sonuçları nelerdir? (10p.)

3. Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya arasında yapılacak anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair TBMM kararı denetlenebilir mi? (5p.)

4. Uygun bulma işlemi bir kanun ile yapılsaydı bu kanun denetlenebilir miydi?(5p.)

5. (C) Partisinin Anayasanın 68/4. maddesine aykırı eylemlerin odağı olduğu gerekçesiyle kapatılması mümkün müdür? (5p.)

6. (C) Partisinin yetkili organları tarafından kapanma kararı (fesih kararı) verilmesinin kapatma davası üzerine bir etkisi var mıdır? (5p.)

7. “Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak” suçlaması ile açılan dava (X)’in yargılanabilmesi mümkün müdür? (X) hakkında verilen zorla getirme kararı anayasaya uygun mudur? (5p.)

8. Milletvekili (X) hakkında Cumhuriyeti, devletin kurum ve organlarını aşağıladığı iddiasıyla açılan davada yargılama yapılabilir mi? (X) bu olayda yasama sorumsuzluğundan faydalanabilir mi? (5p.)

9. Cumhurbaşkanı (Y) hakkında Cumhurbaşkanı seçilmeden önce işlediği iddia edilen bir suç ile ilgili olarak açılmış olan davada yargılanması mümkün müdür? (5p.)

10. Söz konusu Anayasa Değişikliğinin birinci ve ikinci oylamalarının hukuki sonuçları nelerdir? Neden? Cumhurbaşkanının işlemi hukuka uygun mudur? Neden? (5p.)

11. Meclisin almış olduğu erken seçim kararı yerinde midir? Neden? Bu kararın denetimi var mıdır? (5p.)

II- OLAY 2

03.01.2000 Avukatlık Kanununda gerçekleştirilen bir değişiklikle stajyer avukatlara stajlarının sonunda avukatlık sınavı getirilmiştir. 18.01.2000 tarihinde Konya Barosunda avukatlık stajını tamamlayan A kaydının yapılması için yine aynı Baroya müracaat etmiştir. Baro böyle bir kaydın yapılabilmesi için avukatlık sınavını geçilmiş olması şartını ileri sürerek talebi reddetmiştir. A Avukatlık Kanunu’ndaki değişikliğin Anayasaya aykırı olduğu iddiasına dayanarak 01.03.2000 tarihinde Konya İdare Mahkemesine başvurmuş ve düzenlemenin iptalini talep etmiştir. Yine Sivas Barosu da düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Bu arada 08.03.2000 tarihinde “Avukatlık Sınavına Hayır Platformu” üyelerinin baskıları sonucunda 115 milletvekili değişikliğin iptali için Anayasa mahkemesine başvurmuştur.

SORULAR

1. A’nın İdare Mahkemeindeki Anayasa aykırılık iddiasını, itirazın diğer şartlarını da açıklayarak, değerlendiriniz. (5p.)

2. A’nın Anayasa aykırılık iddaları neler olabilir değerlendiriniz. (5p.)

3. Sivas Barosunun başvurusunu değerlendiriniz. Bu olay 1961 Anayasası döneminde yaşanmış olsaydı cevabınız değişir miydi? (5p.)

4. 115 milletvekilinin Anayasa Mahkemesine başvurusunu değerlendirniz. Anayasa Mahkemesi nasıl bir karar vermelidir? (5p.)

5. A’nın başvurusu üzerine, İdare Mahkemesinin dosyayı göndermesi üzerine olayı değerlendiren Anayasa Mahkemesinin 12.04.2000 tarihinde davayı esastan reddettiğini farz edelim. 06.08.2009 tarihinde aynı durumda bulunan B’nin yine aynı süreci işletmesi halinde Anaysa Mahkemesi nasıl bir karar vermelidir? Bu durumda Cumhurbaşkanı düzenlemenin iptalini isteseydi cevabınız değişir miydi? (5p.)

III- “Anayasalar kendi zamanlarının çocuklarıdır.” sözünü açıklayınız. (15p.)

1) İdare aşağıdaki organlardan hangisinin içinde yer alır?

a) Yasama Organı b) Yürütme Organı c) Yargı Organı d) Hiçbiri

2) Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) İdare Devletin yaptığı her türlü idari faaliyet anlamında kullanılır b) İdare, İdari Teşkilat anlamında kullanılır.

c) İdare,durumu vaziyeti kurtarmak anlamındadır. d)İdare,yerine göre teşkilat, yerine göre faaliyet yerine göre hem teşkilat hem de faaliyet anlamında kullanılır.

3) Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Yasama organı ile İdare arasındaki ilişki Hükümet tarafından sağlanır. b) İdare, yasama organının çıkardığı kanunları uygular.
c) İdare,Tüzük ve Yönetmelikler çıkarma yetkisine sahiptir. d) İdare, yasama organının emir ve direktiflerine uygun olarak çalışır.

4) Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) İdari yargı,idarenin eylem ve işlemlerinden hak ve menfaatleri zayii olanların idareye karşı açtıkları davaları karara bağlayan Adli Yargı dışında ayrı bir yargı düzenidir
b) İcrai karar yasama organının aldığı karardır
c) İdari usuller,İdari yargı yerlerinde davaların görülmesi esnasında izlenen yargılama usulleridir
d) Re’sen icra yetkisi İdarenin Danıştay Kararlarını uygulamasıdır

5) Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin faydalarından değildir?
a) Yerinden yönetim kuruluşlarının karar organlarının halk tarafından seçilmesi b) Mahalli halkın ihtiyaçlarının tesbitinde kolaylık
c) Yerinden yönetimde karalar daha çabuk alınır d) Yerinen yönetim kuruluşları yeterli mali kaynakları kullanabilirler

6) Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır; “Hukuk Devletinin Egemen Olabilmesi için”
a) Temel hak ve hürriyetlerin güvenlik altına alınması gerekir b) İdarenin yargısal denetime tabi olması gerekir
c) Demokratik bir rejimin bulunması gerekir d) Yasama ve yürütmenin bir elde toplanması gerekir

7) Laik devlet için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) Gerektiğinde devlet dine müdahale edebilir b) Devlet hiçbir şekilde din kuruluşlarına yardım edemez
c) Dini inanç ve ibadet Devlet denetimi altında yapılır d) Din ve Devlet işleri birbirinden ayrılmıştır,din devlet işlerine, devlette din işlerine karışmaz

8) Aşağıdakilerden Hukuk Devletinin gereklerindendir?
a) Kanunların Anayasaya uygunluğunun denetlenmesi b) İdarede yetki devrinde bulunulması
c) Mahalli İdare teşkilatlarının kurulmuş olması d) İdarenin Tüzük ve Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olması

9) Aşağıdakilerden hangisi yetki genişliği ilkesinin özelliği değildir?
a) Kullanılan yetki,merkezi iderenin tanıdığı bir yetkidir b) Verilen yetkiyi kullanan görevli merkezi idarenin bir memurudur
c) Yürütülen hizmet merkezi bir hizmettir d) Sorumluluk yetkiyi verene aittir

10) Hükümet aşağıdaki hallerin hangisinin gerçekleşmesiyle kurulmuş olur?
a) Başbakanın Bakanları seçmesiyle b) Cumhurbaşkanının bakanları atamasıyla
c) Meclisten güven oyu alınmasıyla d) Hükümetin göreve fiilen başlamasıyla

11) Hükümetin uyum içerisinde çalışabilmesi için Başbakana aşağıdaki yetkilerden hangisi tanınmıştır?
a) Başbakan,Bakanların hiyerarşik amiri seviyesine yükseltilmiştir
b) Başbakan,Bakanların görevlerine Anayasa ve Kanunlarla uygun olarak yerine getirmelerini gözetmek ve düzeltici tedbirleri almak yetkisine sahip kılınmıştır
c) Başbakan, Bakanların görevlerine son verebilme yetkisine sahiptir
d) Başbakan, sürtüşme çıkaran Bakanın bakanlığınıda üstlenme yetkisine sahip kılınmıştır

12) Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Milli Güvenlik Kurulu Anayasal bir kuruluştur b) MGK, Devletin iç ve dış güvenliği konusunda gerekli her türlü tedbiri tesbit eder
c) Milil Güvenlik Kurulu kararları tavsiye niteliğinidedir d) Milli Güvenlik Kurulu kararları bağlayıcıdır

13) Danıştay aşağıdaki görevlerden hangisini yapmaz?
a) Başbakanlıkça gönderilen Kanun Tasarıları hakkında görüş bildirmek b ) Tüzük taslaklarını incelemek
c) Cumhurbaşkanlık ve Başbakanlık tarafından gönderilen işler hakkında görüş belirtmek d) Dava açılması halinde istimlak edilen gayri menkullerin bedelini yükseltmek

14) Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Sayıştay,Başbakanlığa bağlı bir denetim organıdır b) Sayıştay, hem idari hemde yargı görevleri olan bir kuruluştur
c) Sayıştay,sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar d) Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yapar

15) Vali, aşağıdakilerden hangisini denetlemez?
a) İlçe,Bucak ve Köyleri b) Adli ve Askeri Teşkilatı c) Devlet Daire ve Müesseselerini d) Özel İdare ve Belediyeleri

16) Aşağıdakilerden hangisi mahalli idare birimi değildir?
a) Belediye b) Özel İdare c) Köy d) Bucak

17) Aşağıdakilerden hangisi Merkezi İdarenin Taşra teşkilatı değildir?
a) İl b) İlçe c) Bucak d) Köy

18) Aşağıdakilerden hangisi İdari İşlemin iptaline sebep teşkil etmez?
a) Yetki yönünden hukuka aykırılık b) Şekil yönünden hukuka aykırılık c) Sebep yönünden hukuka aykırılık d) İdari sözleşmeye aykırılık

19) Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Vali,İl Özel idarenin başı ve yürütme organıdır b) Vali,İl İdaresinin başı, İlde Devletin Hükümetin ve ayrı ayrı her Bakanlığın temsilcisidir
c) Vali, Kaymakamlık gibi bir meslek memurluğudur d) Vali,İl Özel İdarenin İta Amiridir

20) Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Mahalli idareler birer kamu tüzel kişisidir b) Merkezi İdarenin mahalli idareler üzerinde “İdari Vesayet” yetkisi vardır
c) Mahalli İdareler özerk kuruluşlardır d) Mahalli idarelerin kendilerinde ait bir bütçeleri yoktur
21) Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
“Memurun Görevi ile ilgili bir suç işlemesi halinde”
a) Doğrudan doğruya C.Savcısı dava açar b) İdare doğrudan memuru Ceza Mahkemesine yollar
c) İhbar üzerine İdare Mahkemeleri yargılar d) Memurun yargılanabilmesi için Memurun Muhakematı Kanununa göre luzumu Muhakeme kararı verilmesi gerekir

22) Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) Özel hukuk sözleşmelerinde taraflar arasında eşitlik yoktur b) Özel Hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar Danıştayda giderilir
c) İdari sözleşmelerde taraflardan birinin idare olması şart değildir d) İdari sözleşmede taraflardan biri olan idareye bazı üstünlükler tanınmıştır

23) Osmanlı Devletinde ilk kez hangi belge ile Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Yargıç Güvenliği ilkeleri getilmiştir?
a) Ferman-ı Adalet b) Gülhane Hattı c) Islahat Fermanı d) Sened-I İttifak

24) ”Meşrutiyet döneminde,1876 Anayasasına göre Meclisin toplantı halinde bulunmadığı zamanlarda Hükümet……………. adıyla Yasama faaiyetlerinde bulunabiliyordu,bunlar Yasaya eşit metinlerdi”
Boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
a) Nizamname b) Asar-ı Atika c) Memurin Muhakematı d) Kanunu Muvakkat

25) Aşağıdakilerden hangisi kanuna denk değilidir?
a) Kanunu Muvakkat b) Uluslararası anlaşmalar c) Kararnameler d) Meclis İç Tüzükleri

26) Memurlar tarafından rüşvet,zimmet ve kaçakçılık gibi suçların işlenmesi halinde hangi yasa hükümleri uygulanır?
a) Genel Hükümler b) Memurun Muhakematı Kanunu c) 3628 sayılı yasa hükümleri d) Ceza Kanunu Hükümleri

27) Aşağıdakilerden hangisi Belediye Başkanlığında düşme sebeblerinden değildir?
a) Seçilme yeterliliğini kaybetme b) Görevini kötüye kullanmaktan tutuklanma
c) Meclisi Belediye Başkanı hakkında yetersizlik Kararı vermesi d) Herhangi bir suçtan 6 ay hüküm giyme

28) Devlet Memurları Kanununda istihdam şekli sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
a) Memur,yardımcı hizmetli,işçi,sözleşmeli personel b) Memur,geçici personel ve sözleşmeli personel
c) Memur,geçici personel,sözleşmeli personel ve işçi d) Memur,sözleşmeli personel,geçici personel ve işçi

29) Devlet Memurları Kanununda öngörülen hizmet sınıfları içinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
a) Emniyet Hizmetleri Sınıfı b) Avukatlık Hizmetleri Sınıfı c) Milli Savunma Hizmetleri Sınıfı d) Teknik Hizmetler Sınıfı

30) Takisrli Suçlar hariç hangi cezaya çarptırılanlar devlet memuru olamazlar?
a) Ağır hapis ve 6 aydan fazla cezaya çarptırılanlar b) Ağır para cezasına çarptırılanlar
c) Ağır hapis veya 3 ay hapis cezası d) Başbakanlığın açtığı manevi tazminat davası

31) Devlet Memurlarının sahip olduğu genel haklar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
a) Güvenlik hakkı b) Emeklilik hakkı c) Müracaat ve şikayet hakkı d) Sözleşme hakkı

32) Bir ildeki günlük çalışmaların başlama ve bitme saatlerini kim belirler?
a) Bölge Çalışma Müdürü b) Vali c) Devlet Personel Dairesi d) Her kurumun en üst yöneticisi

33) Devlet Memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
a) Siyasi Partiye girmek b) Yetki almadan gizli belgeleri açıklamak
c) Usulsüz müracaat ve şikayette bulunmak d) Özürsüz olarak bir yılda 30 gün işe gelmemek

34) Gerekli görülen hallerde ihtiyati bir tedbir alınması gerektiğinde görevden uzaklaştırmaya aşağıdaki makamlardan hangisi yetkili değildir?
a) Atamaya yetkili amir b) Genel Müdürlük Müfettişleri c) Yüksek Disiplin Kurulu d) Valiler ve Kaymakamlar

35) Aşağıdakilerden hangisi Memurun Muhakematı Hakkında Kanuna göre yargılama işleminin yapılabilmesi için şart değildir?
a) Kişinin memur olması b) Mağdurun memur olması c) Memurun suç işlemesi d) Suçun görevden doğması

36) Anayasaya göre Yüksek İdare Mahkemesi,danışma ve inceleme mercii aşağıdakilerden hangisidir?
a) Danıştay b) Yargıtay c) Sayıştay d) Anayasa Mahkemesi

37) İdare Mahkemelerinin tek yargıçla verdiği karalara itiraz mercii neresidir?
a) Yargıtay b) Danıştay c) Sayıştay d) Bölge İdare Mahkemesi

38) Memura görevinde daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesine ne denir?
a) Aylıktan kesme b) Kınama c) Uyarma d) Meslekten Çıkarma

39) İl İdare Kurulunda aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
a) Vali b) Defterdar c) Emniyet Müdürü d) Milli Eğitim Müdürü

40) Memurun Muhakematı Hakkında Kanun,aşağıdaki suçlardan hangisinde uygulanmaz?
a) Suç delillerini yok etmek b) Görevi İhmal c) Vazifeyi Suistimal d) Zimmet

41) Tüzükler hangi organın incelemesinden geçer?
a) Danıştay b) Yargıtay c) Sayıştay d) Anayasa Mahkemesi

42) Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görevlerinden değilidir?
a) Kanununları görüşmek üzere Meclise göndermek b) Anayasa değişikliklerini gerekli gördüğünde halk oyuna sunmak
c) Bakanlar Kuruluna Başkanlık etmek d) Anayasa Mahkemesine iptal davası açmak

43) Kanun Hükmünde Kararnamenin yargısal denetimini hangi kuruluş yapar?
a) Anayasa Mahkemesi b) TBMM c) Yargıtay d) Danıştay

44) Aşağıdakilerden hangisi devlet memurunun görevlerinden değilidir?
a) Yasalara saygılı olmak b) Tarafsızlık c) Liyakatli olmak d) Amirin emrine itaat
45) İl Teşkilatının yönetiminide görev almayan organ hangisidir?
a) Vali b) İl İdare Şube Başkanları c) İl İdare Kurulu d) İl Disiplin Kurulu

46) Devlet Memuruluğuna alınacak olanlarda aranmayan genel koşul hangisidir?
a) Türk vatandaşı olmak b) Askerliğini yapmış olmak
c) Kamu hizmetlerinden ve haklarından mahrum olmamak d) En az ortaokul mezunu olmak

47) Aynı Belediye ve Köy sınırları içinde devlet memuruluğuna atanan Devlet Memuruları kaç iş günü içinde göreve başlamak zorundadırlar?
a) 1 iş günü b) 3 iş günü c) 10 iş günü d) 15 iş günü

48) Devlet Memuruları aşağıdaki hangi yasaklara uymak zorundadırlar?
a) Birlikte çekilme yasağına b) Grev yasağına c) Ticaret yasağına d) Hepsi

49) Bir idari makamın yaptığı işlem veya eylemi geri alması, muhtevasını değiştirmesi veyahut yürütmeyi durdurması için yapılan müracaata ne denir?
a) Hiyerarşik Müracaat b) Doğrudan doğruya müracaat c) İdari vesayet makamına müracaat d) Kanuni müracaat

50) Aşağıdaki hallerden hangisinde Devlet Memuruluğu sona erer?
a) Çekilme b) Emeklilik c) Şartlarda eksiklik d) Hepsi

51) Aşağıdaki yardınlardan hangisi T.C Emekli Sandığı vasıtasıyla alınabilir?
a) Emekli Aylığı b) Malullük aylığı c) Ölüm yardımı d) Hepsi

52) Personel ile ilgili yönetmelikler hangi makamın onayı ile yürürlüğe girer?
a) Cumhurbaşkanı b) Bakanlar Kurulu c) TBMM d) Başbakanlık

53) Aşağıdaki cezalardan hangisine yargı yolu kapalıdır?
a) Aylık kesimi b) Uyarma,kınama c) Terfiinin gecikmesi d) Memuriyetten çıkarma

54) İdare kavramı bazen bir teşkilatı bazende bir faaliyeti anlatmaktadır.İdari Teşkilattan kasıt nedir?
a) Merkezi İdare b) Kamu Kuruluşları c) Belediyeler d) Hepsi
55) Görevden uzaklaştırılan memur hakkında kaç iş günü içerisinde soruşturmaya başlanır?
a) 10 iş günü b) 15 iş günü c) 25 iş günü d) 30 iş günü

56) Taksirli suçlardan ne kadar ceza alanların memuriyeti sona erdirilir?
a) 6 ay b) 1 yıl c) 2 yıl d) Hiçbiri

57) Devlet Memurlarının maazeret izni kaç gündür?
a) 10 gün b) 5 gün c) 7 gün d) 15 gün
58) Kanunen geçerli bir işlemde baş asli unsurların bulunması gerekir.Bunlar aşağıdakilerden hangisidir?
a) Yetki,şekil,sebep,konu,amaç b) Görev,metin,niçin,nasıl,ne zaman c) Makam,memur,yazı,imza,mühür d) Mahkeme,savcı,sanık,tanık,avukat

59) Uyuşmazlık Mahkemesi başkanlığını aşağıdakilerden hangisi yerine getirir?
a) Anayasa Mahkemesi üyelerinden biri b) Hakimler ve Savcılara Yüksek Kurulu üyelerinden biri
c) Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinden en kıdemli olanı d) TBMM Adalet divanı üyelerinden biri

60) Kamu görevlileri aşağıdaki hallerden hangisinde emeklilik haklarını kaybederler?
a) Türk vatandaşlığından çıkarılanlar b) Yabancı bir devletin uyruğuna girenler
c) Hükümetten izin almadan yabancı memleketlerde görev kabul edenler d) Hepsi

61) Emekli aylığının hesaplanmasında aşağıdakilerden hangisi göz önünde tutulmaz?
a) Katsayı b) Hizmet c) Yaş d) Gösterge

62) Tüzüklerin iptali için hangi merciye dava açılır?
a) Danıştaya b) Anayasa Mahkemesine c) Sayıştaya d) Uyuşmazlık Mahkemesine

63) Kanun yararına temyiz yoluna kim başvurabilir?
a) Danıştay Başkanı b) Danıştay Başsavcısı c) İdare Mahkemesi Başkanı d) Danıştay Kanun Sözcüsü
64) Aşağıdakilerden hangisi Memurun Muhakematı Hakkındaki Kanuna göre karar vermeye yetkili değilidir?
a) İl İdare Kurulu b) İdare Mahkemesi c) İlçe İdare Kurulu d) Danıştay 2.Dairesi

65) 65.İdarenin taktir yetkisini kullanırken uymak zorunda olduğu ilke hangisidir?
a) İdare Kanunların koyduğu sınırlar içinde kullanmalıdır b) Eşitlik ilkesine önem vermelidir
c) Taktir yetkisi kamu yararı için kullanılmalıdır d) Hepsi

66) Aşağıdakilerden hangisi yürütmenin Hükümet İşlevi ile ilgilidir?
a) Ceza evlerinin bakımı ve ıslahı b) Kamu düzenini sağlamaya yönelik kolluk görevlilerinin adli ve idari bir takım yetkilerinin arttırılması
c) Milli Güvenliğin sağlanması konusunda gerekli politikaların saptanması d) Demiryolu taşımacılığına ilişkin olarak ücret tesbiti yapılması

67) Aşağıdakilerden hangisi Hukuk Devleti ilkesinden değilidir?
a) Kuvvetler Ayrılığı b) Kanuni idare c) Parlementer Hükümet Sistemi d) Yargısal denetim

68) Genel Yönetimin taşra kuruluşları arasında bulunan yüksek kamu görevlilerine belli konularda kendiliğinden karar alma ve uygulama yetkisi aşağıdakilerden hangi kavramın tanımıdır?
a) Yerel Yönetim b) Hizmetsel Yönetim c) İmza Yetkisi d) Yetki Genişliği

69) Aşağıdakilerden hangisi idarenin düzenleyici işlemlerinden biri değilidir?
a) İçtihadı birleştirme kararı b) Kaide Kararnameler c) Nizamnameler d) Yönetmelikler

70) Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin özelliklerinden değilidir?
a) Tüzel Kişilikleri vardır b) Bütçeleri genel bütçeye dahildir c) Merkezin vesayet denetimi altındadırlar d) Özerkliğe sahiptirler

71) Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarının özelliklerinden biri değilidir?
a) Kamu malları satılamaz b) Haciz edilemez c) Vergi gibi yükümlülükleri yoktur d) Zaman aşımı ile sahip olunabilirler
72) Aşağıdakilerden hangisi İdare Hukukunda boşluk doldurma yöntemlerinden biri değildir?
a) Kıyas b) Yürülükten kaldırılmış bir yasayı yeniden yorumlayıp uygulama c) Hukukun genel ilkelerinden faydalanma d) Yeni kural koyma

73) Aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulunun üyelinden biri değildir?
a) Adalet Bakanı b) Milli Savunma Bakanı c) İçişleri Bakanı d) Dışişleri Bakanı

74) Devlet Denetleme Kurulu kime bağlı olarak çalışır?
a) Başbakana b) Bakanlar Kuruluna c) Cumhurbaşkanına d) Genelkurmay Başkanına

75) Vali,
a) Devletin Temsilcisidir b) Hükümetin Temsilcisidir c) Devletin ve Hükümetin Temsilcisidir d) Hiçbiri

76) Aşağıdakilerden hangisi ilçe yönetim kurulu üyelerinden biri değildir?
a) Yazı İşleri Müdürü b) Sağlık Ocağı Hekimi c) Milli Eğitim Müdürü d) Hiçbiri

77) İl Daimi Encümen üyeleri İl Genel Meclisi üyeleri arasından kaç yıllığına seçilir?
a) 1 b) 2 c) 3 d) 4

78) Belediye Meclisince kabul edilen Belediye bütçesi en büyük Mülki Amir tarafından ne kadar süre içinde hazırlanır?
a) 1 hafta b) 2 hafta c) 20 gün d) 30 gün

79) Köyün isteğine bağlı işlerin zorunlu hale getirilmesine hangi mercii karar verir?
a) Köy İhtiyar Meclisi b) Köy Muhtarı c) Köy Derneği d) Köyün bağlı olduğu Mülki Amir

80) İdari kararlar hangi yolla ortadan kalkmaz?
a) Yargı b) Belli bir sürenin geçmesi c) İşlemi yapan makamın geri alma iradesi d) İlgilinin istemiyle

81) Aşağıdakilerden hangisi Devlet Memuruları Kanununda öngörülen sınıflardan değildir?
a) Avukatlık Hizmetleri Sınıfı b) Yardımcı Hizmetliler Sınıfı c) Yerel Yönetim Hizmetleri Sınıfı d) Teknik Hizmetliler Sınıfı

82) Devlet Memurları bulundukları yerde göreve atanmaları halinde,atama emrinin kendilerine duyurulmasından itibaren ne kadar süre içinde göreve başlamak zorundadırlar?
a) 24 saat b) 48 saat c) 1 hafta d) 15 gün

83) İki kez üst üste olumsuz sicil alan memur;
a) Memurlukla ilişiği kesilir b) Disiplin cezası verilir c) Üçüncü bir sicil amirinin yanına atanır d) Hiçbiri

84) Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarının özelliklerinden biri değildir?
a) Kamu malları kamulaştırılamaz b) Kamu mallarına zaman aşımı ile sahip olunamaz
c) Kamu mallarının hepsinin tapu kütüğüne yazılması gerekir d) Kamu malları vergiden muaf tutulmuşlardır

85) Aşağıdakilerden hangisi Mahalli idarelerden değilidir?
a) İlçe b) İl Özel İdaresi c) Belediye d) Köy

86) Aşağıdakilerden hangisi yönetim hukukunun özelliklerinden biri değildir?
a) Dağınık bir hukuk dalıdır b) Bir içtihad hukukudur c) Eskiden beri var olan yani eski bir hukuk dalıdır d) Taraflar arasında eşitsizlik vardır

87) Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetimin faydalarından değilidir?
a) Devlet yönetiminde birliği sağlar b) Hizmetler ülkeye eşit dağılır c) Kamu görevlileri yerel etkilerden kurtulur d) Demokrasi ilkesine uygundur

88) Milli Güvenlik Kurulu ayda kaç kez toplanır?
a) 2 b) 1 c) 3 d) Hiçbiri

89) Belediye Meclisinin dağılmasına hangi makam karar verir?
a) Bakanlar Kurulu b) İçişleri Bakanı c) Danıştay d) Vali veya Kaymakam

90) Aşağıdakilerden hangisi devlet memurluğu sınıflarından biri değilidir?
a) Yardımcı Hizmetliler Sınıfı b) Mülki idare Amirliği Sınıfı c) Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfı d) Hakimlik Hizmetleri Sınıfı

91) Aşağıdakilerden hangisi devlet memurulğuna girişte genel koşullardan biri değilidir?
a) Öğrenim b) Yaş c) Cinsiyet d) Vatandaşlık

92) Aşağıdakilerden hangisi devlet memurları kanununa göre çekilmiş sayılma sebeblerinden değilidir?
a) Başka bir göreve atandığında kanuni süre içinde göreve başlamaması
b) Kadro açığındaki memurun eski sınıf ve derecesine eşit bir göreve atanması halilnde göreve başlamaması
c) Terhislerinden sonra belli bir süre içinde göreve başlamaması
d) Hiçbiri

93) Kamu malları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Satılamaz,kamulaştırılamaz b) Zaman aşımı ile sahip olunamaz c) Haciz edilemez d) Mali yükümlülüklere tabidir

94) Yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerinin dışında bir kuruluş tarafından denetlenmesine ne ad verilir?
a) Hukuki Tasarruf b) İdari Tasarruf c) İdari Vesayet d) Teftiş

95) Aşağıdakilerden hangisi kamu hukuk dalı değildir?
a) İdare Hukuku b) Ceza Hukuku c) Ticaret Hukuku d) Mali Hukuk

96) Aşağıdakileden hangisi çoğulcu demokrasinin temel ilkelerinden değilidir?
a) Çoğunluğun yönetme hakkı b) Muhalefet etme özgürlüğü
c)Temel hak ve özgürlüklerin korunması d)Siyasal kararlar alacak kişilerin atama ile başa gelmesi

97) ”İdari Denetim” kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangsi doğrudur?
a) İdarenin faaliyetleri yasama yürütme organalarınca denetlenir b) idare kendi içinde oluşturduğu denetim organlarınca da denetlenir
c) Faal idare içinde denetim şekli hiyerarşi ve vesayet denetimidir d) Hepsi doğrudur

98) Devlet yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin yapılması kişi hak ve özgürlüklerinin korunması açısından en etkili olur?
a) Hukuk kurallarının yazılı olarak belirlenmesi b) Yöneticilerin eğitim düzeyinin yüksek olması
c) Yönetim birimleri arasında koordinasyonunun sağlanması d) Yasama,yürütme ve yargı yetkilerinin ayrı organlara verilmesi

99) Aşağıdakilerden hagisi Kamu Kurumu niteliğindeki kuruluşlardan değilidir?
a) Barolar b) Emekli Sandığı c) Ticaret ve Sanayi Odaları d) Esnaf ve Sanatkarlar Dernekleri

100) Kamu Hizmetleri devamlılık arz eder,kaç gün boyunca göreve gelmeyen memur çekilmiş sayılır?
a) 7 gün b) 10 gün c) 15 gün d) 20 gün

101) Aşağıdakilerden hangisi en üst İdari Yargı organıdır?
a) Danıştay b) Yargıtay c) Anayasa Mahkemesi d) Sayıştay

102) Yürütme yetkisini…………….yerine getirir.
a) Başbakan b) TBMM c) Bakan d) Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu

103) Milli Güvenlik Kurulunun gündemini kim belirler?
a) Başbakan b) Cumhurbaşkanı c) Genelkurmay Başkanı d) Genel Sekreter

104) Milli Güvenlik Kurulu Cumhurbaşkanı olmadığı zamanlardan kimin başkanlığında toplanır?
a) Başbakan b) Genelkurmay Başkanı c) Meclis Başkanı d) Genel Sekreter

105) Aşağıdakilerden hangisi Devlet Planlama Teşkilatının görevi değilidir?
a) Devletin iktisadi ve sosyal politikasında hükümete yardımcı olmak b) Kalkınma ilkelerini saptamak
c) Ulusal güvenlik politikasını saptamak d) Beş yıllık kalkınma planı hazırlamak

106) Dördüncü tur oylamada Cumhurbaşkanı seçilemezse ne olur?
a) Hükümet düşer b) TBMM fesh edilir c) Başbakanın görevine son verilir d) Beşinci tura geçilir

CEVAPLAR

(1) B
2) D
3) D
4) A
5) D
6) D
7) D
8) A
9) D
10) B
11) B
12) D
13) D
14) A
15) B
16) D
17) D
18) D
19) C
20) D
21) D
22) D
23) A
24) D
25) C
26) C
27) B
28) D
29) C
30) A
31) D
32) B
33) C
34) C
35) B
36) A
37) D
38) C
39) C
40) D
41) A
42) C
43) A
44) C
45) D
46) B
47) A
48) D
49) B
50) D
51) D
52) B
53) B
54) D
55) A
56) D
57) A
58) A
59) A
60) D
61) C
62) A
63) B
64) B
65) D
66) C
67) C
68) D
69) A
70) B
71) D
72) B
73) A
74) C
75) C
76) D
77) A
78) A
79) C
80) D
81) C
82) A
83) C
84) C
85) A
86) C
87) D
88) B
89) C
90) D
91) C
92) D
93) D
94) C
95) D
96) D
97) D
98) D
99) B
100) B
101)A
102)D
103)B
104)A
105)C
106)B

S.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ 2007 – 2008 ÖĞRETİM YILI
BORÇLAR HUKUKU GENEL HÜKÜMLER FİNAL İMTİHANI

ÖĞRENCİNİN ADI SOYADI:
NO:                                                                            06.06.2008

Normal Öğretim ( ) II. Öğretim ( ) Vize notu: (……….)

TALİMAT: 1. Süre 120 dakikadır. 2. Mevzuat kullanmak serbesttir. 3. Cevaplarınızı bırakılan boşluklara yazınız. Dilerseniz silinebilir kalem kullanabilirsiniz. 4. Cevap anahtarına www.sahinakinci.com adresinden ulaşabilirsiniz.

SORULAR

I. Sözleşmenin hâkim tarafından uyarlanması ne demektir? Uyarlamanın şartları nelerdir, kısaca açıklayınız. (10 Puan)

Sözleşme hükümlerinin, şartların sonradan değişmesi ve sözleşmenin taraflardan biri için artık çekilmez hale gelmesi sebebiyle, şartlar aleyhine gelişen tarafın talebi üzerine, hâkim tarafından değişen şartlara uydurulması veya gerekiyorsa feshedilmesine uyarlama adı verilir. Uyarlamanın yapılabilmesi için şu şartların gerçekleşmesi gerekir:

1. Sözleşme yapılırken var olan şartlar daha sonra değişmelidir. Bu değişiklikler genel hayat tecrübelerine göre önemli sayılan değişiklikler olmalıdır. Değişikliğe yol açan olaylar, tabiat olayları olabileceği gibi, ekonomik ve sosyal olaylar yahut yasama, yürütme veya yargı organlarınca alınan kararlar olabilir.

2. Şartlarda sonradan meydana gelen değişiklikler önceden öngörülemez olmalıdır. Burada önemli olan uyarlama talep eden kişinin değişikliği öngörememesi değildir. Öngörülmezlik objektif olmalıdır.

3. Bu değişiklikler dolayısıyla edimler arasındaki denge aşırı derecede bozulmalı, sözleşme taraflardan biri açısından çekilmez hale gelmeli, akdin temelinden çöktüğü kabul edilebilmelidir.

4. Edim henüz ifa edilmemiş olmalıdır. İfadan sonra uyarlama talep edilemez.

5. Şartlarda meydana gelen değişikliklerle edimler arasındaki dengenin bozulması arasında uygun illiyet bağı bulunladır.

6. Uyarlama talep eden taraf kusursuz olmalıdır. Eğer bu taraf şartların değişmesine kendi kusuruyla yol açmışsa ya da edimler arasındaki dengenin bozulmaması için gereken tedbirleri zamanında almamışsa kusurlu sayılır.

7. Kanunda veya sözleşmede uyarlama yasağı ya da uyarlamaya ilişkin bir hüküm bulunmamalıdır.

(Tanımı yazan ya da açıklamayı doğru yapan üç puan alır. Şartların her biri için 1 puan takdir edilecektir.)

II. Hukuka aykırılık bağı (normun koruma amacı) teorisi nedir, davranışla zarar arasında hukuka aykırılık bağının olup olmadığı nasıl tespit edilir, örnek vererek açıklayınız. (10 puan)

İhlal edilen normun koruma amacı ile zararlı sonuç veya tehlike arasındaki bağı hukuka aykırılık bağı adı verilir.

Bir kimsenin başkalarına verdiği zarardan sorumlu tutulabilmesi için sorumluluğun diğer şartları ve hukuka aykırılık dışında hukuka aykırılık bağının da bulunması gerekir. Bu teoriye göre bir kimse, ancak ihlal ettiği hukuk normunun önleme amacı güttüğü zarardan sorumlu tutulabilir. Her hukuk normu belli zararları önlemeyi amaçlar. Ya da belli menfaatleri korur. Eğer zarar gören kişi ihlal edilen norm tarafından korunmuyorsa tazminat talep edemez. İhlal edilen normu hangi menfaatleri koruduğu ya da hangi zararları önleme amacı güttüğü, yapılacak bir yorum sonucu belirlenir.

Bir olayda hukuka aykırılık bağının olup olmadığını tespit edebilmek için ihlal edilen normun kimleri koruduğuna ve hangi zararları önleme amacı güttüğüne bakmak gerekir. Diğer bir deyişle, zarar görenin tazminat talep edebilmesi için öncelikle ihlal edilen norm tarafından korunan şahıslardan olması gerekmektedir. Örneğin bir sanatçı öldürüldüğü için konser organizatörü de zarar görmüşse, organizatör öldürenden tazminat talep edemez. Çünkü adam öldürmeyi yasaklayan norm, organizatörü koruma amacı gütmemektedir.

Zarar görenin tazminat talep edebilmesi için zararın, ihlal edilen norm tarafından önlenmek istenen zarar olması da gerekir. Örneğin dolmuşa fazla yolcu alındığı için hırsız kalabalıktan istifade ederek yolculardan birinin cüzdanını çalmıştır. Burada fazla yolcu alınmasını yasaklayan ve bu olayda ihlal edilen norm, trafik kazasından doğacak zararları önlemeye yöneliktir. Bu nedenle yolcu hırsızlık dolayısıyla şoförden tazminat isteyemez.

(Tanım için 1 puan, ikinci paragraftaki bilgilerin karşılığında 3, üçüncü ve dördüncü paragraftaki bilgilerin karşılığında da yine üçer puan takdir edilecektir)

III. Geçersizlik (hükümsüzlük) nedir, kaç türlüdür? Her bir geçersizlik türünü birkaç cümle ile açıklayınız. (Geçersizlik olarak nitelendirilemeyen hususların yazılması halinde puan kırılacaktır). (10 puan)

Kurucu unsurları tam olan bir sözleşmenin kanunda öngörülen sebepler dolayısıyla hüküm ve sonuç doğurmamasına yada hüküm ve sonuç doğurmaya başladıktan sonra ortadan kaldırılabilmesine geçersizlik adı verilir.

Geçersizlik, butlan, eksiklik ve iptal olmak üçere üç türlüdür.

Butlan en ağır geçersizlik türüdür. Butlanda akit kurulmuştur ancak geçerlilik unsurlarında eksiklik ya da kanuna aykırılık bulunmaktadır. Kanun bazı hallerde sözleşmenin batıl olacağın düzenlemiştir. Örneğin BK. M. 19 ve 20’ye göre hukuka, ahlaka, kamu düzenine ya da şahsiyet hakların aykırı sözleşmeler ile konusu imkansız olan sözleşmeler batıldır. Butlanın sözkonusu olduğu hallerde sözleşme hiçbir hüküm ve sonuç doğurmaz. Butlan sebebi ortadan kalksa bile sözleşme kural olarak geçerli hale gelmiz. Tarafların aynı konuda yeni bir sözleşme yapmaları gerekir. Butlan hakim tarafından resen dikkate alınır. İtiraz olarak davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Butlanın ileri sürülebilmesi için kural olarak özel bir butlan davası açmayada gerek yoktur.

Eksiklik, geçerli olarak kurulmuş bir sözleşmenin etkinlik unsurlarındaki eksiklik dolayısıyla hüküm ve sonuç doğurmaya başlamamasıdır. Örneğin şarta bağlı işlemlerde şartın henüz gerçekleşmemesi ya da bir küçüğün kanuni temsilcinin izni olmadan yapamayacağı bir işlemi yapması gibi. Böyle durumlarda eksik unsur sonradan tamamlanırsa işlem geçerli hale gelir ve hüküm ve sonuç doğurmaya başlar. Tamamlanmaz ise, hiç yapılmamış gibi ortadan kalkar. Eksiklik de hakim tarafından resen dikkate alınır.

İptalde sözleşme kurulmuş ve hükümlerini de doğurmaya başlamıştır. Fakat Kanunda öngörülen bir sebepten dolayı, kendisine iptal hakkı tanınan tarafça, bu hak kullanılarak ortadan kaldırılabilmektedir. Örneğin hata, hile ve ikr ah hallerinde iradesi sakatlanan kişi sözleşmeyi iptal etme hakkına sahiptir. İptal hakkı varması gerekli tek taraflı bir irade beyanıyla kullanılır. Kural olarak bir iptal davası açmaya gerek yoktur. İptal beyanının karşı tarafa ulaşmasıyla sözleşme yine kural olarak geçmişe etkili bir biçimde ortadan kalkar. İptal bir def’i olduğu için hak sahibi tarafından ileri sürülmesi gerekir.

(Tanım 1 puan, her bir geçersizlik türü için verilen bilgiler için azami 3 puan takdir edilecektir. Eksik bilgi sözkonusu olursa eksiklik oranında puan kırılır. Geçersizlik türleri ile ilgili burada yazılı olanların dışında doğru bilgiler verilmesi halinde de puan takdir edilir. Yokluğun yada başka bir müessesenin geçersizlik olarak anlatılması halinde 2 puan kırılır)

IV. Soyut hukuki işlem ne demektir, soyutluğun ne gibi hukuki sonuçları vardır, kısaca açıklayınız. (10 puan)

Hukuki işlemin geçerliliği temelinde yatan bir sebebin varlık ve geçerliliğine bağlı değilse soyut hukuki işlemden söz edilir.

Bu tür işlemlerde sebep ile hukuki işlem arasındaki bağ çözülmüştür. Bu nedenle sebebin olmaması ya da geçersizliği, hukuki işlemin de geçersizliği sonucunu doğurmaz.

Sebep geçersiz olsa bile hak, geçerli bir biçimde intikal eder. Bu nedenle soyut hukuki işlemlerde verilenlerin iadesi için açılacak dava istihkak davası değil sebepsiz zenginleşme davasıdır. Soyutluğun önemli bir sonucu budur. İkinci önemli sonucu ise ispat yükünde ortaya çıkar. Sebebe bağlı işlemlerde davacı (alacaklı) hem hukuki işlemin hem de sebebin varlığını ve geçerliliğin ispat etmek durumundadır. Oysa soyut işlemler alacağını talep eden davacı, bu alacağın geçerli bir sebebinin bulunduğunu ispat etmek zorunda değildir. Sebebin olmadığını ya da geçersiz olduğunu borçlu ispatlamak zorundadır.

(Tanım için 2, ikinci paragraftaki bilgi ya da bu anlama gelen açıklamalar için de 2 puan takdir edilecektir. Davalar ile ilgili açıklama 3, ispat yükü ile ilgili açıklama yine üç puandır. Doğru olmak kaydıyla burada yapılmayan açıklamalar için de puan takdir edilecektir).

V. İki tarafa borç yükleyen akitlerde borçlunun temerrüde düşmesi durumunda alacaklı hangi haklara sahiptir? Bu haklarını nasıl kullanabilir, açıklayınız. (10 puan)

BK.m. 106’ya göre alacaklı, üç hakka sahiptir. Bunlar, ifa ile birlikte gecikme tazminatı isteme, ifadan vazgeçerek müspet zararının tazminini talep etme ya da sözleşmeyi feshederek menfi zararlarının tazminini talep etme haklarıdır.

Eğer alacaklı ifayı ve gecikme tazminatını isteyecekse, bu amaçla özel bir işlem yapmasına gerek yoktur. Zamanaşımı süresi içinde bu hakkını her zaman kullanabilir. Fakat diğer iki haktan birini seçecekse, kural olarak borçluya uygun bir mehil vermesi gerekir. Mehil ifa için verilir. Bu mehil zarfında da borçlu borcunu ifa etmezse alacaklı bu iki haktan birini seçebilir. Fakat seçimini derhal borçluya bildirmesi gerekir. Aksi halde ifa ve gecikme tazminatı talep etme hakkını seçmiş sayılır. Mehile rağmen borçlu borcunu ifa etmezse alacaklı ifadan vazgeçmek ya da sözleşmeden dönmek zorunda değildir. İfayı da seçebilir.

(Her bir hak için 2 puan verilecektir. Mehil verilmesi gerektiğini yazan 2, diğer iki hakkın derhal kullanılması gerektiğini yazan 2 puan alır. Bu hakları yanlış yazandan her bir yanlış için 1 puan kırılır. Örneğin ifadan vazgeçip müspet zararın tazmini ister yerine menfi zararın tazminini isteyebilir yazandan 1 puan kırılır).

VI. Sorumsuzluk sözleşmesi nedir? Kanunda nasıl düzenlenmiştir? Bu düzenleme, borçlunun yardımcı kişinin fiilinden kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaya yönelik sorumsuzluk sözleşmesinin kanundaki düzenleniş tarzından farklı mıdır? Farklı ise nasıl bir fark bulunmaktadır? (10 puan)

Borçlu ile alacalının bir sözleşme yaparak (ya da aralarındaki sözleşmeye hüküm koyarak) borçlunun borcunu ifa ederek alacaklıya vereceği zararlardan dolayı sorumlu olmayacağına kararlaştırmalarıdır.

Sorumsuzluk sözleşmesi BK. 99’da düzenlenmiştir. Bu hükme göre, borçlunun kastından ya da ağır ihmalinden sorumlu olmayacağına ilişkin şartlar batıldır. Şu halde borçlunun sadece hafif ihmalinden dolayı sorumlu olmayacağına ilişkin bir sözleşme yapılabilir. Öte yandan, BK. m. 99, iki halde, hafif ihmal halinde sorumlu olunmayacağına ilişkin kayıtların da hakim tarafından batıl sayılabileceğini düzenlemiştir. Bunlardan birincisi, sorumsuzluk şartının sözleşmeye konulduğu esnada borçlunun alacaklının hizmetinde olması, ikincisi ise sorumluluğun hükümet tarafından imtiyaz suretiyle verilen bir işin görülmesinden kaynaklanmasıdır.

Yardımcı kişinin davranıştan dolayı borçlunun sorumlu olmayacağına ilişkin bir sözleşme de yapılabilir. Bu konu BK. m. 100’de düzenlenmiştir. Fakat bu düzenleme dikkatle incelendiğinde, yardımcı kişinin kasten ya da ağır ihmali ile verdiği zararlardan borçlunun sorumlu olmayacağına ilişkin sözleşme kayıtlarının da geçerli olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Hükme göre, yukarıda sayılan iki halde yani sorumsuzluk şartının konulduğu esnada alacaklının borçlunun hizmetinde bulunduğu veya sorumluluğun hükümet tarafından imtiyaz suretiyle verilen bir işin görülmesinden kaynaklandığı durumlarda sadece hafif ihmalden doğan sorumluluk sözleşme ile ortadan kaldırılabilir.

(Tanım için 2 puan, ikinci paragraftaki açıklamalar için 4 puan, üçüncü paragraftaki açıklamalar için yine 4 puan takdir edilecektir. Yanlış bilgiler verenlerden, yanlışlık dikkate alınarak belli ölçüde puan kırılır).

VII. OLAY:

Müteahhit M ile, arsa sahibi A arasında yapılan inşaat sözleşmesi gereği, M, A’nın arsasına dört katlı bir bina yaparak 01.09.2007 tarihinde teslim edecektir. Gecikme halinde gecikilen her ay için 5.000 YTL cezai şart ödeneceği kararlaştırılmıştır. Fakat bu tarih dolduğu halde müteahhit binanın çatısını, bahçe düzenlemesini ve taban tahtalarını bitiremediği için teslimatı yapamamıştır. Aradan 6 ay geçtikten sonra Müteahhit M, arsa sahibi A’ya bir ihtarname çekerek, binanın tamamlandığını gelip teslim almasını istemiştir. Bunun üzerine binayı gezen A, eksik kalmadığını görerek teslim almış, gecikme konusunda bir şey söylememiştir. Üç ay sonra, S.Ü. Hukuk Fakültesi 2. sınıfta okuyan oğlu Zeki, final imtihanları bittiği için memleketine babasının yanına dönmüş, binanın geç teslim edildiğini öğrenince babasına, cezai şartı talep etmek için dava açabileceğini söylemiştir.

a) Bu olayda ne tür bir vade vardır, (bu vade yi diğerlerinden ayıran şey nedir) neden? 01.09.2007 tarihinde binayı teslim edemeyen M’yi temerrüde düşürmek için A ne yapmalıdır, neden? (10 puan)

Bu olayda belirli vade vardır. Çünkü vade tarihi taraflarca önceden tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirlenmiştir. Öyle olmasaydı belirsiz vade olurdu. Kesin vadeden de söz edilemez. Çünkü borç vadesinde ifa edilmediği takdirde alacaklıya derhal sözleşmeden dönebilme imkânı tanınmıştır. Ayrıca bu olayda vade geçtikten sonra bile ifa alacaklıya yarar sağlamaktadır.

Olayda belirli vade olduğu için, alacaklını bir şey yapmasına örneğin ihtarname göndermesine gerek yoktur. Vadenin dolmasıyla borçlu kendiliğinden temerrüde düşer.

(Sadece belirli vade olduğunu yazana 1 puan verilir. Belirsiz vade ile farkını açıklayana 2 puan, kesin vade ile farkını açıklayana 3 puan takdir edilecektir. İhtara gerek olmaksızın borçlunun temerrüde düştüğünü yazanlara ise 4 puan verilecektir.)

b) Bu olayda ne tür bir cezai şart kararlaştırılmıştır, A bu cezai şartı talep edebilir mi, neden? (10 puan).

Bu olayda ifaya eklenen cezai şart vardır. Çünkü borçlunun borcunu zamanında ifa etmemesi hali için bir cezai şart öngörülmüştür. Fakat A’nın cezai şartı talep edebilmesi için ya ifa esnasında bu hakkını talep etmesi yahut ifayı ihtirazi kayıtla kabul etmesi yani cezai şart alacağını saklı tutması gerekirdi. Olaydan anlaşıldığı kadarıyla A ifayı kabul ederken cezai şart alacağını saklı tutmamıştır. Bu nedenle artık cezai şart isteyemez. Çünkü cezai şart fer’i bir haktır. Asıl hak olan alacak hakkı sona erince, saklı tutulmayan fer’i hak da sona erer.

(İfaya eklenen cezai şart olduğunu söyleyenlere 2, gerekçesini açıklayanlara 2 puan verilecektir. Hakkın saklı tutulması gerektiğini söyleyenlere 3, gerekçesini açıklayanlara yani ferilikten söz edenlere yine 3 puan takdir edilecektir.)

c) Altı ay sonra binayı teslim almak üzere giden A, kapıların eşiklerine konulması gereken mermerlerin konulmadığını, sözleşme gereğince takılması gereken lavabo bataryalarının takılmadığını ve bahçe kapısının da sözleşmeye aykırı olarak kötü bir malzemeden yapıldığını görse, teslim almaktan kaçınabilir mi? Siz arsa sahibinin avukatı olsaydınız böyle bir durumda kendisine ne önerirdiniz, neden? (10 puan)

Alacaklının kısmi ifayı yahut ayıplı ifayı kabul etme zorunluluğu yoktur. Ancak kısmi ifayı reddetmek dürüstlük kuralına aykırı düşecek yahut hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilecekse kabul etmek zorundadır. Aksi halde borçlu değil alacaklı temerrüde düşer. Alacaklı kısmi ifayı kabul ederse borçlu, ifa edilmeyen kısım için temerrüde düşer. Bu olayda bina önemli ölçüde tamamlanmış, çok küçük eksikler kalmıştır. Alacaklının edimi kabul etmemesi haklı değildir. Bu nedenle avukat olarak müvekkile, ifayı kabul edip, eksik kısımlar için tazminat talep etmesini salık vermek en doğru yoldur.

(Kısmi ve ayıplı ifadan söz eden 2, bu olayda kısmi ifayı reddetmenin dürüstlük kuralına aykırı düşeceğini söyleyen 2, böyle bir durumda alacaklı temerrüdünün oluşacağını yazan 3, müvekkiline ifayı kabul edip tazminat istemesini tavsiye eden 3 puan alır)

d) A binayı teslim almak üzere gittiğinde Müteahhit M’nin yanında çalışan ve binada iki yıl boyunca bekçilik yapan B, M’nin talimatı üzerine binayı ve yapılan işleri A’ya göstermek üzere kapıyı açtıktan sonra dikkatsiz bir şekilde bırakıvermiş ve kapı A’nın kafasına hızla çarparak başının yarılmasına sebep olmuştur. Bu durumda A kime ya da kimlere karşı hangi hükümlere göre dava açabilir, neden? (10 puan).

Bu olayda M’nin yardımcısı B, A’ya zarar vermiştir. M ile A arasında önceden kurulmuş bir borç ilişkisi mevcuttur. M,bu borcu ifa ederken yardımcısı B’den yardım almış ancak B’nin davranışı sonucunda A yaralanmıştır. BK. m. 100’e göre M sorumludur. M’nin sorumluluğu bir kusursuz sorumluluktur. Bu nedenle A, kusuru olmasa bile M’ye karşı tazminat davası açabilir.

B ile arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, eğer B’nin kusuru varsa bu davranış bir haksız fiil teşkil eder. B aleyhine de haksız fiil hükümlerine göre dava açılabilir. Burada BK. m. 51 anlamında bir müteselsil sorumluluk sözkonusudur.

(BK. m. 100’e göre dava açılacağını yazanlara 1, gerekçesini açıklayanlara yani önceden kurulmuş borç ilişkisi olduğunu söyleyenlere 3, bu sorumluluğun kusursuz sorumluluk olduğunu yazanlara 1, B’nin haksız fiil sorumluluğu bulunduğunu yazanlara 3, B ile M’nin müteselsil sorumluluğu olduğu yazanlara 2 puan takdir edilecektir).

LÜTFEN DİKKAT!. HER ÖĞRENCİNİN, BİLGİ İSTEME KANUNUNA GÖRE, SORULARIN VE CEVAP ANAHTARININ KENDİSİNE VERİLMESİNİ VEYA AÇIKLANMASINI, AYRICA KÂĞIDININ OKUNUP NOTLANDIRILMIŞ HALİNİN BİR FOTOKOPİSİNİN KENDİSİNE VERİLMESİNİ İSTEME HAKKI BULUNMAKTADIR.

S. Ü. HUKUK FAKÜLTESİ MEDENİ HUKUK FİNAL İMTİHANI SORULARI 27.05.2004

TALİMAT : Cevap kağıdına adınızı, soyadınızı, öğrenci numaranızı yazmayı unutmayınız. Salon ve Sıra numaranızı cevap kâğıdının ilk sayfasının sağ üst köşesine yazmayı kesinlikle unutmayınız. Kanun kullanmak serbesttir. Süre 90 dakikadır. Olay sorularının her biri 8 puandır. Metin sorularının her biri de 4 puandır. Kâğıt sınırlaması yoktur, isteyenler ikinci bir kağıt kullanabilir.

OLAY I: Akıl hastalığı sebebiyle ayırt etme gücünden yoksun olan ergin A, kendisine hediye edilen cep telefonunu B’ye satar ve teslim eder. Daha sonra ailesinden miras kalan ve tapuda kendi adına kayıtlı 1500 metrekarelik arsayı C’ye satar ve tescilini sağlar. A’nın savurganlığını gören yakınları, A’nın kısıtlanmasını talep ederler ve A kısıtlama altına alınarak kendisine bir kanuni temsilci (K) atanır. Bu arada A, M adında bir bayanla gizlice evlenir. Evlilikten kısa bir süre sonra M, kocasının akıl hastası olduğunu öğrenir ve evi terk eder. Eşini aramak için kayınpederinin evine giden A, buradaki tartışmanın sonunda evdeki eşyalara zarar verir. Olayları öğrenen A’nın kanuni temsilcisi K, A’yı hastaneye götürür ve buradaki işlemlerin kolaylaşması için, A adına hastaneye iki milyar lira bağış yapar.

SORULAR
S/l) B, cep telefonunun mülkiyetini kazanmış mıdır? Kazanmışsa nasıl, kazanmamışsa neden, açıklayınız? 
S/2)
 C, arsanın mülkiyetini kazanmış mıdır? Nasıl açıklayınız?
S/3) A’nın yapmış olduğu evliliğin hukuki durumu nedir? Açıklayınız?
S/4) A’nm kayınpederi hasar gören eşyaların zararını A’dan talep edebilir mi? Nasıl açıklayınız?
S/5) K’nın yaptığı bağış geçerli midir? Açıklayınız?

OLAY II: Bay F, üniversiteyi bitirdikten sonra bayan L ile nişanlanmış ve karı koca hayatı yaşamaya başlamışlardır. Bir süre sonra F, bayan H’ye aşık olup onunla evlenmiştir. F’nin evlenmesinden üç ay sonra L, bir çocuk ( C ) doğurmuştur. H, kocasının evlenmeden önce başka bir kadınla karı koca hayatı yaşadığını, bu ilişkinin sonucu bir çocuğun dünyaya geldiğini öğrenir. Bu duruma üzülen ~ evi terk eder ve boşanma davası açar.

SORULAR
S/1) H, kocasına karşı zina sebebine dayanarak boşanma davası açabilir mi?
S/2) H, kocasının L ile ilişkisi bulunduğundan dolayı evliliğin feshini talep edebilir mi?
S/3) C’nin nesep durumunu anne-baba açısından ayrı ayrı açıklayınız?
S/4) Terk nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için neler gereklidir, açıklayınız?
S/5) Boşanma davası esnasında H, F’ den nafaka t alep edebilir mi? 

METİN SORULARI
Aşağıdaki kavramları yalnızca tanımlayınız.
a) Tüzel kişi b) İptal edilebilirlik c) Yerleşim yeri d) İtiraz e) Dürüstlük kuralı

Başarılar dilerim.
Yrd. Doç. Dr. Süleyman YALMAN

 


S.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ DEVLETLER ÖZEL HUKUKU FİNAL İMTİHANI

12.06.2004

Adı ve Soyadı :
Numarası : Salon No: ( ) Sıra No: ( )Sınav talimatı : Süre 80 dakikadır. Çoktan seçmeli sorular, cevap tablosuna çarpı (X) koymak sureti ile cevaplandırılacaktır. Dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürür. Tükenmez kalem kullanılacaktır. SORULAR, METİNLERDEKİ BİLGİLER ÇERÇEVESİNDE CEVAPLANDIRILACAKTIR. BAŞARILAR DİLERİM…

 

 


1- Yabancı sermayenin, yabancı sermayeyi teşvik mevzuatına göre yatırım yapabilmesi için aşağıda-kilerden hangisi bir şart olarak aranır?
a) A.Ş. şeklinde yatırım yapılmalıdır
b) Limited şirket şeklinde yatırım yapılmalıdır
c) En az 50.000 dolarlık yatırım yapılmalıdır
d) Türk özel sektörüne açık bir alana yatırım yapılması gerekir
e) Yabancı olmak gerekir

 

 

2- Yabancıların Türkiye’de çalışabilmeleri için aşağıdakilerden hangisi bir şart olarak aranmaz?
a) İkamet tezkeresi
b) Çalışma izni
c) Yabancılara yasaklanmamış bir iş olması
d) Mütekabiliyet = karşılıklılık
e) Çalışma piyasasının uygun olması

3- Aşağıdakilerden hangisinde süre şartı aranmadan bağımsız çalışma izni verilmesine gerek yoktur?
a) AB vatandaşlarına
b) Bir Türk vatandaşı ile evli olanlara
c) Çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından çıkanlara
d) Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığını kaybedenlere
e) Evlenme yolu ile Türk vatandaşlığını kaybedenlere

4- 9;,’sans-serif’”>Yabancıların Türkiye’deki gayrimenkul üzerinde miras hakları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Karşılıklılık, miras hakkının varlığında aranır
b) Yabancı tüzel kişiler de mirasçı olabilirler
c) Kanuni mirasçılar bir sınırlama olmaksızın miras hakkına sahip olacaklardır
d) İradi mirasçılar, 30 hektardan az araziye hiçbir sınırlamaya tâbi olmaksızın ancak Bakanlar Kurulunun izniyle sahip olabilirler

5- Azınlık okulları için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Yabancı öğrencilerin sayısı, Türk öğrencilerin sayısının %20’sinden fazla olamaz
b) Bu okullarda ancak Türk vatandaşlarının çocukları okuyabilir, yabancılar okuyamaz
c) Yeni arazi edinebilmeleri ve kapasitelerini bir defaya mahsus olmak üzere 5 misline kadar arttırabilmeleri Bakanlar Kurulunun iznine tâbidir
d) MEB’nin denetimindedirler

6- Lex mercatoria ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Lex mercatoria’nın kaynakları arasında milletlerarası tacirler arasındaki örf ve adetler de vardır
b) Günümüzde lex mercatoria’ya ait bazı kurallar, gerek uluslararası kamu kuruluşları gerekse uluslararası özel kuruluşlar tarafından kodifiye edilmektedir
c) Bu kuralların oluşmasına milli devletler de itiraz etmemektedirler
d) Bu kuralların zayıf tarafı, milli hukuk sistemlerinin dışında oluşmalarıdır
e) Milli mahkemelerde bu kurallar uygulanmaz, ancak hakem mahkemelerinde uygulanabilir

7- “Davacı, öğrenimi nedeniyle Halep’te bulunması nedeniyle nüfusa yazılamadığını, babasının ölümü üzerine velayet hakkının geçtiği annesinden dolayı Türk vatandaşlığına alınması gerektiğini iddia ettiğine göre, bakılan uyuşmazlıkta öncelikle davacının Türk nüfusuna kayıtlı N. K.’nın çocuğu olduğunun kanıtlanması gerekir.”Yukarıdaki Danıştay kararı, aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilgilidir?
a) Vatandaşlığın doğrudan ispatı
b) Olumlu vatandaşlık ihtilâfı
c) Vatandaşlığın dolaylı yönden ispatı
d) Olumsuz vatandaşlık ihtilâfı

8- Aşağıdakilerden hangileri için kaybettirme müeyyidesi uygulanabilir?
I- Aslen Türk vatandaşlığını iktisap etmiş ve 8 yıl Türkiye dışında oturan ve bu süre içinde Türkiye ile hiçbir resmi temas ve işlemde bulunmayan kimseler
II- Doğumla hem Türk vatandaşlığını hem de yabancı ana ya da babaya bağlı olarak yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan ve sonradan izin almayan kimseler
III- Yurt savunması için yapılan çağrıya Türkiye’de bulundukları halde uymayanlar
a) I b) II c) III d) I-II e) Hiçbiri

9- Aşağıdakilerden hangisi çıkarmanın sonuçlarından birisi olarak kabul edilemez?
a) Hakkında çıkarma kararı verilen kimsenin malları tasfiye olunur
b) Vatandaşlıktan çıkarılanlar hiçbir şekilde yeniden Türk vatandaşlığını kazanamazlar ancak özel af kanunu ile yeniden Türk vatandaşlığını kazanabilirler
c) Yerleşmemek ve genel hükümlere tâbi olarak İçişleri Bakanlığının izni ile Türkiye’ye gelebilirler
d) Şahsidir ve eşe ve çocuklara tesir etmez
e) Vatandaşlık çıkarılan kimse Türkiye’deki miras haklarından mahrum olur

10- İskân Kanununa göre; (yanlış seçeneği işaretleyiniz)
a) Türkiye’ye göçmen olarak kabul edilen kimsenin eşinin Türk vatandaşlığını kazanabilmesi için Türkiye’ye gelmesi gerekir
b) Türk soyundan olan ve Türk kültürüne bağlı olan kimseler göçmen olarak kabul edilirler
c) Kanunda hem içe göç hem de dışa göç düzenlenmiştir
d) Kanunda “serbest göçmen” ve “iskânlı göçmen” ayrımına yer verilmiştir
e) Kanunda mültecinin tanımı da yapılmıştır

11- Vatandaşlığa alınmanın iptali ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Kişinin yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanmış olması gerekir
b) Yalan beyanda bulunması veya önemli hususları gizlemiş olması gerekir
c) Vatandaşlığa alındıktan sonra ancak 5 yıllık sürede iptal kararı verilebilir
d) İptal kararı, vatandaşlığı iptal edilen kişiye bağlı olarak Türk vatandaşı olmuş eş ve çocuklar hakkında da hüküm ifade eder
e) Vatandaşlığı iptal olunacak kimseye bağlı olarak Türk vatandaşlığın kaybedecek eş ve çocuklar vatansız kalacaklarsa iptal kararından etkilenmezler

12- Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri vatansızlığı önlemeye yöneliktir?
I- Toprak esasının kabul edilmesi
II- Çıkma izninde, yabancı bir devlet vatandaşlığının kazanılmış olması ya da kazanılacağına dair inandırıcı emarelerin aranması
III- Evlilik dışında doğan çocuğun, babası tarafından tanınması neticesinde Türk vatandaşlığını kazanması
a) I b) II c) III d) I-II e) I-III

13- Türk Hukukuna göre, aşağıdaki hakem kararlarından hangisi TENFİZE tâbidir?
a) Uyuşmazlığın esasının yabancı bir hukuka, hakem usulünün Türk Hukukuna tâbi olduğu hakem kararları
b) Tahkim yeri Lozan olan ve Türk usul hukuku kurallarına tâbi olarak verilen hakem kararları
c) Tahkim yeri Türkiye’de fakat yabancı usul hukuku kurallarına tâbi olarak verilen hakem kararları
d) 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa tâbi olarak verilen hakem kararları
e) Türk usul hukukuna tâbi, ancak yabancı tabiiyetli hakemler tarafından verilen kararlar

14- Tarafların bir hukuk seçimi yapmamaları halinde, tahkim akdinin geçerliliği hangi ülkenin hukukuna tâbi olmalıdır?
a) Tahkim akdi, usulî nitelikte kabul edildiği için lex foriye tâbidir
b) Esas akdin tâbi olduğu ülkenin hukukuna tâbidir
c) Tahkimin cereyan ettiği yer olan tahkim yeri hukukuna tâbidir
d) Tahkim kararının tenfiz edileceği ülke hukukuna tâbidir
e) Hiçbiri

15- Hollanda’da ikamet eden Türk vatandaşları Basri ve Semahat, Almelo Asliye Hukuk Mahkemesinde anlaşmalı olarak boşanırlar. Almelo Mahkemesi, Hollanda Hukukunu uygulamıştır. Basri, nüfus sicilinin kayıtlı olduğu Karaman Aile Mahkemesinde, Almelo Mahkemesinin kararının tanınması için dava açar ve mahkeme, davalıya tebligat yapar. Karaman Aile Mahkemesi, tanıma davasını hangi gerekçeyle reddedebilir?
a) Hollanda Mahkemesinin, Türk Hukukunu uygulamaması ve davalının buna itiraz etmesi
b) Tarafların anlaşarak boşanmalarının kamu düzenimize aykırı olması
c) Türklerin kişi hallerine ilişkin ihtilâflarda ancak Türk Mahkemelerinin karar verebilmesi
d) Tanıma davası sonucunda nüfus kayıtlarında bir değişiklik olacağı için tenfiz davası açılmaması
e) Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda karar verilmiş olması

16- Aşağıdakilerden hangisi yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde kamu düzenimize aykırılık olarak kabul edilmez?
a) Aynı konuda bir Türk Mahkemesinden verilmiş bir kararın olması b) Yabancı mahkeme kararının hile sonucu elde edilmesi
c) Türkiye’den dışarı çıkarılması yasak olan bir eşyanın Türkiye dışında birisine verilmesine ilişkin yabancı bir mahkeme kararı
d) Yabancı hakimin, delillerin takdirini Türk Hukukundan farklı şekilde yapmış olması
e) Türk Usûl Hukukunda hakimlerin bağımsızlığı ile ilgili ilkelerin ihlâli neticesinde verilen yabancı mahkeme kararı

17- Türkiye’de ikametgâhı olan İsviçre vatandaşı (İ), yine Türkiye’de ikametgâhı olan Alman vatandaşı (A) aleyhine Türkiye’de alacak davası açar. Doğru seçeneği işaretleyiniz.
a) Davalı, Türk vatandaşı olmadığı için, (İ), teminat yatırmak zorunda değildir
b) Davacının Türkiye’de ikametgâhı olduğu için teminat yatırmak zorunda değildir
c) Karşılıklılık şartı yerine gelmemiş olsa bile, (İ)’nin Türkiye’de yeterince malı varsa teminat yatırmak zorunda değildir
d) (İ), HUMK’a göre teminat göstermek zorunda değildir; ancak MÖHUK’a göre teminat göstermek zorundadır
e) Davalı ilk itirazda bulunmaza (İ), teminat yatırmak zorunda değildir

18- Türk tacir (T) ile, İsveçli tacir (İ), imzaladıkları satım akdinde, akitten doğacak ihtilâflarda Londra Mahkemelerinin yetkili olduğunu kararlaştırmışlardır. (İ), (T)’nin ikametgâhı olan İstanbul Mahkemesinde dava açmış ve (T) de yetki itirazında bulunmuştur. Doğru seçeneği işaretleyiniz.
a) Dava, (T)’nin ikametgâhı mahkemesinde açıldığı için (T)’nin itirazı, hakkın kötüye kullanımı anlamına gelmektedir
b) Yetki sözleşmesi yapılmış olması, Türk Mahkemelerinin yetkisini ortadan kaldırmaz. Aksi, Türk Mahkemelerine güvensizlik anlamına gelir. Bu nedenle (T)’nin yetkisizlik itirazı geçerli değildir
c) Yabancı mahkeme seçimi sözleşmesi, münhasır etkiye sahiptir ve seçilen mahkeme, kendisini yetkisiz kabul edinceye kadar Türk Mahkemelerinin yetkisi yoktur (askıdadır). Bu nedenle (T)’nin ilk itirazı kabul edilmelidir
d) Londra Mahkemesinden alınacak kararın Türkiye’de tenfiz edilememe ihtimali, mahkeme seçimi sözleşmesini geçersiz kılar

19- Merkezi İngiltere’de bulunan bir şirket, Yunanistan’da salça imal eden bir şirket ile Malta’daki marketleri için, 100 ton salçanın Malta’da teslimi şartı ile bir sözleşme akdeder. Yunanistan’daki imalatçı şirket, Güney Kıbrıslı bir donatan ile de malların taşınması hususunda bir taşıma sözleşmesi akdeder. Taşıma akdinde, sözleşmeden doğan ihtilâflar için İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmıştır. Yunanistanlı şirket, donatan aleyhine taşıma sırasında meydana gelen zarar için İstanbul Mahkemesinde dava açar.
NOT: Güney Kıbrıs ve Yunanistan ile Türkiye arasında mahkeme kararlarının tenfizi konusunda karşılıklılık bulunmadığı varsayılmaktadır (mahkemenin milletlerarası yetkisi açısından doğru seçeneği işaretleyiniz).

20- 19. soruda İstanbul Mahkemeleri davaya bakmış olsa idi, olaya hangi hukuk uygulanırdı?
a) Malta
b) Yunanistan
c) Türkiye
d) Güney Kıbrıs
e) İngiltere

21- 19. sorudaki olayda Yunanistanlı şirket, İngiliz şirketi aleyhine İstanbul Mahkemelerinde alacak davası açarsa, olaya hangi hukuk uygulanmalıdır?
NOT: Yunanistan, İngiltere ve Malta’da “Akitlere Uygulanacak Hukuku Hakkında Roma Sözleşmesi” yürürlüktedir?
a) Malta b) Yunanistan c) Türkiye d) Güney Kıbrıs e) İngiltere

22- ABD’ye ait bir savaş gemisi, Mersin Limanına yakıt ve gıda ihtiyacını gidermek amacıyla gelirken, Panama bandıralı bir gemiye çarpar ve gemide büyük bir hasar meydana gelir. Panama bandıralı geminin sahipleri, Mersin Mahkemesinde tazminat davası açar. ABD’nin Ankara Konsolosluğu’na tebligat çıkarılır. Konsolosluk ise, mahkemeye verdiği cevapta Mersin Mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin olmadığını, yargı muafiyetlerinin olduğunu ve milletlerarası sözleşmelere göre de konsolosluklara tebligat yapılamayacağını ileri sürer. (Mersin Mahkemesinin milletlerarası yetkisi ile ilgili doğru seçeneği işaretleyiniz)
a) Taraflar, yabancı olduğu için, Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi yoktur
b) Davalı ABD’nin Türkiye’de ikametgâhı olmadığı için, Mersin Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi yoktur
c) Türk Mahkemelerinin yetkili olabilmesi için davalının yetki itirazında bulunmaması gerekir
d) Kaza, Türkiye’de meydana geldiği için MÖHUK gereğince Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi vardır
e) Türk Mahkemelerinde dava açılabilmesi için, davacının ABD’de dava açma imkânının olmaması gerekir

23- 22. sorudaki yargı muafiyetiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) Olayda bir hakimiyet tasarrufu olduğu için, ABD’nin yargı muafiyeti vardır. Mahkeme, davaya bakamaz
b) Davalı, yargı muafiyeti itirazını ileri sürmemiş olsa idi mahkeme davaya bakabilirdi
c) Davada ABD’yi konsolosluk temsil ettiği için, ABD’nin yargı muafiyeti vardır
d) Milletlerarası sözleşmelere göre konsolosluğa tebligat yapılamayacağı için, mahkeme davaya bakamaz
e) Olayda ABD’nin bir hakimiyet tasarrufu değil, temşiyet tasarrufu olduğu yargı muafiyeti söz konusu değildir ve konsolosluğa tebligat yapılabilir

24- Aşağıdakilerden hangisi lex foriye tâbi değildir?
a) Beyyine külfeti = ispat yükü
b) Delillerin ispat gücü
c) Delil çeşitleri
d) İlk itirazlar
e) Yeminin şekli

25- Aşağıdakilerden hangisi lex foriye tâbidir?
a) Adi şirketin taraf ehliyeti
b) Kadının dava ehliyeti
c) Şirketlerin dava ehliyeti
d) Vekilin davayı takip yetkisi
e) Taraf sıfatı

26- İki Fransız vatandaşı aile, Fransa trafiğine kayıtlı ve Fransa’da sigortalanmış iki araç ile Türkiye’ye tatil için yola çıkarlar. Bulgaristan’da iki araç kaza yapar. Sürücülerden biri yaralanır ve Edirne’de hastaneye kaldırılır ve yaralı hastanede ölür. Ölen Fransız’ın mirasçıları, Edirne Mahkemesinde tazminat davası açar? Mahkeme hangi hukuku uygulamalıdır?
a) Olay Bulgaristan’da meydana geldiği için Bulgaristan Hukuku
b) Lex fori olarak Türk Hukuku
c) Sıkı ilişkili olan Fransız Hukuku
d) Tarafların seçtiği hukuk

27- MÖHUK m. 24/1’e göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Akit taraflar kısmi hukuk seçimi yapabilir
b) Üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak kaydı ile seçtikleri hukuku değiştirebilirler
c) Atıf uygulanmaz
d) Farazi irade beyanı ile hukuk seçimi kabul edilmemiştir
e) Zımnî irade beyanı ile hukuk seçimi kabul edilmemiştir

28- Medeni Kanunda mirasın açılması, kazanılması ve paylaşılması başlığı altında düzenlenen aşağıdaki konulardan hangisi MÖHUK m. 22/2’deki kuralın uygulama alanına girer?
a) Ceninin mirasçılığı
b) Mirastan mahrumiyet
c) Mirası kabul veya red şartları
d) Mirasta iade
e) Taksimin nasıl yapılacağı

29- Alman vatandaşı Hans İstanbul’da ölmüştür. Tereke olarak geride İstanbul’da bir daire ve bankada bir miktar para, Almanya’ da bir daire ve Yunanistan’da bir arsa bırakmıştır. Mirasçıları, İstanbul’da Sulh Hukuk Mahkeme-sine veraset ilamı için müracaat etmişlerdir. Sırasıyla; İstanbul’daki gayrimenkul tereke – İstanbul’daki menkul tereke – Almanya’daki gayrimenkul tereke – Yunanistan’daki gayrimen-kul tereke hangi hukuka tâbi olarak intikali sağlanmalıdır?
a) Türk-Alman-Alman-Alman
b) Türk-Alman-Alman-Yunanistan
c) Türk-Türk-Alman-Yunanistan
d) Türk-Türk-Alman-Alman
e) Hiçbiri

30- Norveç’te ikamet etmekte olan Türk vatandaşı Ahmet (A), eşi İsveç vatandaşı Ingrid (İ) için, ölüm tehlikesinden birbuçuk yıl geçtiği halde hiçbir haber alınamadığı iddiasıyla (İ)’nin gaipliğine ve evliliğin feshine hükmolunması istemiyle Kulu Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açar. Evliliğin feshinin gaiplik davasıyla birlikte açılıp-açılamayacağı hangi hukuka tâbi olmalıdır?
a) (A)’nın milli hukuku
b) (İ)’nin milli hukuku
c) Müşterek ikametgâhları hukuku
d) Lex fori
e) Müşterek mutat meskenleri hukuku

31- 30. sorudaki olayda evlenmenin feshi için gaipliğin yeterli bir neden olup-olmadığı hangi ülke hukukuna göre belirlenecektir?
a) (İ)’nin milli hukuku
b) (A)’nın milli hukuku
c) Müşterek ikametgâhları hukuku
d) Lex fori

32- Yunan vatandaşı Bay Y ile Türk vatandaşı Bayan T, Alanya’da bir daire alarak çocukları ile beraber Alanya’da ikamet etmeye başlarlar. Bir süre sonra Bayan T, Y aleyhine boşanma neticesinde kendisi için yoksulluk, çocuğu için iştirak nafakası talepli boşanma davası açar. Boşanma davasında hangi hukuk yetkilidir?
a) Tarafların milli hukukları birlikte uygulanır
b) Müşterek ikametgâh hukuku olan Türk Hukuku
c) Lex fori
d) Yunan Hukuku

33- 32. soruda, nafakaya sırasıyla MÖHUK ve 1973 tarihli Nafaka Mükellefiyetine Uygulanacak Hukuk Hakkında La Haye Sözleşmesi’ne göre hangi hukuk uygulanmalıdır?
a) Müşterek ikametgâhları hukuku – Alacaklının mutat mesken hukuku
b) Borçlunun milli hukuku – Borçlunun milli hukuku
c) Müşterek ikametgâhları hukuku – Borçlunun milli hukuku
d) Alacaklının milli hukuku – Alacaklının milli hukuku
e) Lex fori – Alacaklının mutat mesken hukuku

34- MÖH ile ilgili birçok anlaşmanın yapıldığı, MÖH Enstitüsünün bulunduğu ve MÖH konferanslarının yapıldığı La Haye (The Hague) hangi ülkede bulunmaktadır?
a) Hollanda
b) Belçika
c) Lüksemburg
d) Fransa
e) İtalya

35- Yabancı davacı Y, Türk şirketi T’ye karşı dava açmıştır. Y, dava dilekçesinde T’nin Y lehine İran’da, muhatabı Hollanda Bankası olan iki adet çek keşide ettiğini, çeklerin karşılıksız çıktığını ve bu nedenle alacak davası açtığını ileri sürmüştür. Davalı, çeklere ilişkin 6 aylık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Doğru seçeneği işaretleyiniz
a) Tarafların, uygulanacak hukuku tespit etmemesi nedeniyle hakim, Türk Hukukunu uygulayabilir
b) Olay, icra takibine ilişkin olduğu için hakim, Türk Hukukunu uygular
c) Çeklere ilişkin olarak Türk Hukukunda bir bağlama kuralı olmadığı için hakim, Türk Hukukunu uygular
d) Zamanaşımı usule ait bir konu olduğu için mahkeme, Türk Hukukunu uygular
e) Hepsi yanlıştır

36- Yunan vatandaşı Bayan Y ile Türk asıllı Alman vatandaşı Bay A, evlilik birliği olmaksızın Almanya’da birlikte yaşamaktadırlar. Bu birliktelikten tarafların bir çocukları olur. A, çocuğu 5 yaşında iken, Y’nin hilafına Türkiye’ye getirir. A, Ç’yi Türkiye’de tanımak istemektedir. Ancak Y buna itiraz etmektedir. NOT: Alman Hukukunda tanıma, ananın iznine tâbi olarak yapılmaktadır. Türk ve Yunan Hukukunda ise böyle bir şart yoktur.
a) Tanımaya Türk Hukuku uygulanacağı için A’nın rızasına gerek yoktur
b) Tanımanın, hem Alman hem de işlemin yapıldığı yer olarak Türk Hukukuna uygun olması gerektiği için, tanıma mümkün olmayacaktır
c) Tanımanın asli şartları Yunan Hukukuna tâbi olmalıdır
d) Tanımanın asli şartları Alman Hukukuna tâbi olacağı için A, çocuğu tanıyamayacaktır
e) Tanıma Türkiye’de yapılacağı için ananın rızasına gerek olmaksızın A çocuğu tanıyabilir

37- Yabancı bir tüzel kişinin tanınması için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
a) Türk idari makamlarınca tanınması gereklidir
b) Türk adli makamlarınca tanınması gereklidir c) Türk makamlarından çalışma izni alması gerekir
d
) Yabancı Sermayeyi Teşvik Mevzuatına uygun olarak Türkiye’de faaliyette bulunması gereklidir
e) İdare merkezi hukukuna göre hak ve fiil ehliyetine sahip olması gerekir

38- Aşağıdaki işlemlerden hangisi, mutlaka LRA’ya göre yapılmalıdır?
a) Evlat edinme
b) Tanıma
c) Vasiyetname
d) Evlenme
e) Miras mukavelesi

39- Kamu düzeni ve doğrudan uygulanan kurallarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) Kamu düzeninin olumlu etkisi nedeniyle, Türk Hukukundaki bazı kurallar, kanunlar ihtilâfı kurallarına müracaat etmeksizin uygulanır
b) Kamu düzeni ile doğrudan uygulanan kurallar, nitelik olarak aynı işleve sahiptir
c) İç hukuktaki emredici ve kamu düzenine ait her kural, MÖH bakımından da kamu düzeninden ve doğrudan uygulanan kural olarak kabul edilir
d) MÖH’ta kamu düzeni, yabancı hukukun uygulanmasını istisnaen engellerken, doğrudan uygulanan kurallar, ülkede meydana gelen tüm olaylara yabancı unsur içersin ya da içermesin uygulanırlar

40- ABD vatandaşı A, Türk vatandaşı eşinin rızasını almadan ABD vatandaşı C’yi New York Hukukuna uygun olarak evlat edinmiştir. Daha sonra A ölmüş ve C’nin mirasçılığı mahkemede ihtilâf konusu olmuştur.
NOT: New York Hukukuna göre evlat edinme, yapıldığı yer hukukuna tâbidir ve evlat edinmede eşin rızası gerekli değildir. MK m.306 ise, eşin rızasını aramaktadır Olayda MÖH’a ait hangi problem vardır ve çözümü nasıl olmalıdır?
a) Ön mesele – lex causae bağlanma
b) Ön mesele – lex fori bağlanma
c) Vasıflandırma – lex fori vasıflandırma
d) Vasıflandırma – lex causae vasıflandırma
e) Vasıflandırma – kademeli vasıflandırma