Bu sınav soruları, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Sayın Doç. Dr. Kemal GÖZLER'in izniyle yayınlanmıştır. Soru ve cevapların orijinalinin yayınlandığı adres : www.anayasa.gen.tr
LAW 104-1: TÜRK ANAYASA HUKUKU FİNAL SINAVI
(6 Haziran 2005) Doç. Dr. Kemal Gözler Ad Soyad:
No: TALİMAT: 1982 Anayasası metnini kullanmak serbesttir. Her soru 4 puan değerindedir. Süre 2 saat 30 dakikadır. Lütfen tercihen tükenmez veya mürekkepli kalem kullanarak okunaklı yazınız. Keza çok şey yazabilmek için, çok küçük veya çok sık satır aralığıyla yazı yazmayınız. SORULAR SORU 1: Aşağıdaki kararın Anayasamıza uygunluğunu tartışınız. (Cevap için sayfa 1’nin arka yüzünü kullanınız). Diyarbakır Altıncı Ağır Ceza Mahkemesinin 6 Mayıs 2005 Tarihli Kararı.- “Talebin kabulü ile yurt dışı bağlantılı olarak illegal silahlı terör örgütlerinin yasadışı faaliyetlerine yönelik olarak faillerin belirlenmesi, ele geçirilmesi ve suç delillerinin elde edilmesi ve eylem planlamalarının önceden öğrenilmek sureti ile engellenmesi başka yollarla mümkün olmadığından yurt dışı çıkışlar ve girişler dahil olmak üzere, Telsim, Turkcell, Avea, Türk Telekom AŞ uzak mesafe telefon hizmeti vermeye yetkili A, B, C tipi lisansı olan iletişim şirketleri tarafından işletilen ve telefon üzerinden yapılan iletişime ait tüm detay bilgilerin MİT Müsteşarlığı’nca detay kayıtlarının (cell id, data hattı, imai, ams, mms, gprs üzerinden internete bağlanma bilgileri) alınması ve incelenmesi hususunda Anayasa’nın 22. maddesi ile 4422 sayılı yasanın 2, 4, 11 ve 16. maddeleri uyarınca izin verilmesine karar verildi.” (Vatan, 1 Haziran 2005; Hürriyet, 2 Haziran 2005). İzleme’nin terim sözlüğü Cell id: Telefon üzerinde kullanıcıya görünen semt adı. Aslında iletişim için hangi baz istasyonun kullanıldığını gösterir. Cell id ile konuşmayı yapanın o sırada hangi semtte bulunduğu tespit edilir. Data hattı: Bilgisayarlara uzaktan bağlanıldığında iletişimi hızlandıran özel bilgi aktarma hattı. IMEI: Cep telefonunun seri numarası. AMS (Akıllı mesaj servisi): Bilgisayar üzerinden internet sayesinde bir yada birden çok kişinin cep telefonuna aynı anda kısa mesaj gönderen sistem.
MMS (multimedya mesaj servisi): Kısa mesaj sadece yazılı mesaj gönderirken bu servisle sesli görüntülü mesaj göndermek mümkün olur. GPRS (General Packet Radio System): İnternete cep telefonuyla hızlı bağlanmak için sistem. VoIP: Telefon görüşmelerini mesafeden bağımsız olarak internet üzerinden sağlayan teknoloji. İletişim için telefon yerine internet hatları kullanıldığı için görüşme maaliyetleri düşer. IP sunucu karşı sunucu bağlantıda kullanılan telefon bağlantısı: Internet protokol kelimelerinin kısaltılmasıyla oluşan IP dinamik ve statik olarak ikiye ayrılır. Dinamik IP sürekli değişirken statik IP internet sunucu bilgisayarlarda kullanılır. Cep telefonu ile IP’si bilinen bilgisayara uzaktan bağlantı kurulur. SORU 2: TBMM çıkardığı X sayılı Yetki Kanunuyla Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermiştir. Yetki Kanunu 10 Mart 2004 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bakanlar Kurulu bu Yetki Kanununa dayanarak 30 Mart 2004 günü Y sayılı KHK’yi çıkarmıştır. Bu Yetki Kanununun iptali istemiyle 20 Nisan 2004 günü Anamuhalefet Partisi Meclis Grubu tarafından Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılmıştır. Anayasa Mahkemesi bu Yetki Kanununu iptal etmiş ve gerekçeli iptal kararı 20 Şubat 2005 günü Resmî Gazetede yayınlanmıştır. Y sayılı KHK hükmü Sarıyer Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından önündeki uygulanırken, Mahkeme bu KHK’nin dayanağı olan X sayılı Yetki Kanununun iptal edildiği, artık bu KHK’nin dayanağı kalmadığı ve dolayısıyla bu KHK’nin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Y sayılı KHK’nin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine 20 Mayıs 2005 günü başvurmuştur. Siz Anayasa Mahkemesi üyesi olsaydınız ne karar verirdiniz. Neden (Örnek olaydaki hukuki sorun nedir? Bu sorunun nasıl çözümlenebilir?) (Cevap için sayfa 2’nin arka yüzünü kullanınız). SORU 3 Anayasamızın 76’ncı maddesine göre milletvekili seçilebilmek için Türk vatandaşı olmak gerekir. Ancak Anayasamızın 84’üncü maddesinde milletvekilliğinin düşmesi sebepleri arasında vatandaşlığın kaybı sebebi sayılmamıştır. Milletvekili seçildikten sonra Türk vatandaşlığını kaybeden bir milletvekilinin milletvekilliği sona erer mi? Buradaki hukuki sorun nedir? Bu sorun nasıl çözümlenebilir mi? Tartışınız. (Cevap için sayfa 3’ün arka yüzünü kullanınız). SORU 4: Yüksek Seçim Kurulu bir “mahkeme (yargı organı)” mıdır? Neden? Bu konuda Anayasa Mahkemesinin içtihadı nedir? Anayasa Mahkemesi içtihadıyla bağlı olmaksızın Yüksek Seçim Kurulu bir “mahkeme (yargı organı)” olup olmadığını tartışınız. (Bu tartışmada ileri sürülebilecek teorik görüşler neler olabilir? Bu görüşleri desteklemek için ileri sürülebilecek Anayasa hükümleri neler olabilir? (Cevap için sayfa 4’ün arka yüzünü kullanınız). (Aşağıdaki sorularda cevap için soruları izleyen boşlukları kullanınız). SORU 5: Varsayalım ki Anayasada ölüm cezalarını öngören bir madde vardır. Anayasada ölüm cezasını öngören bir madde varken yasama organı kanunla ölüm cezasını ilga edebilir mi? Neden? (Cevap için aşağıdaki boşluğu kullanınız). SORU 7: Olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi çıkarabilmek için Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun bir yetki kanununa ihtiyacı yoktur. Bu husus neyi gösterir? Veya bu husus, hangi büyük ilkenin bir istisnasıdır? UYARI: Bundan sonraki soruların kesin, bir kaç kelimelik veya bir kaç cümlelik cevabı vardır. Bu cevap için sorulardan sonraki boşluklar yeterlidir. Sadece sorulana cevap veriniz. Lütfen sorunun cevabı dışında gereksiz bilgi yazmayınız! SORU 7: Hans Kelsen’e göre uluslararası antlaşmaların temelinde yatan ilke ve bu ilkenin müeyyidesi nedir? Latinceleriyle birlikte yazınız. UYARI: Soruların cevap kısımlarında aşağıdaki gibi şıklar varsa, önce bu şıklardan doğru olanını işaretleyeniz; daha sonra “Çünkü” den sonra gerekçesini yazınız. Bu tür sorularda gerekçesiz doğru şıkkın işaretlenmesine puan verilmez.
SORU 8: Bir kanunun kabulü için yapılan oylamada TBMM Genel Kurulunda 200 kabul, 190 ret, 9 çekimser oy çıkmıştır. Oylamada bir bakan, hem kendisi için, hem de toplantıya katılamayan diğer iki bakan arkadaşı için kabul oyu kullanmıştır. Cumhurbaşkanı bu kanunun Resmî Gazetede 10 Mart 2005 günü yayımlamıştır. İptal davası açmaya yetkili makamlardan birisi bu kanunun Anayasada öngörülen çoğunlukla kabul edilmediği gerekçesiyle 30 Mart 2005 günü Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Anayasa Mahkemesi ne yönde karar vermelidir? Neden? A) Anayasa Mahkemesi başvuruyu reddetmelidir. B) Anayasa Mahkemesi kanunu iptal etmelidir. Çünkü: SORU 9: 200 milletvekili tarafından 1982 Anayasasının 36’ıncı maddesinin değiştirilmesi hakkında anayasa değişikliği teklifi verilmiştir. Değişiklik teklifi en az 48 saat arayla iki ayrı defa görüşülmüş ve yapılan elektronik oylamada 367 kabul, 150 ret ve 10 çekimser oy çıkmıştır. TBMM Başkanı değişiklik teklifinin kabul edildiğini açıklamış ve onay için Cumhurbaşkanına göndermiştir. Cumhurbaşkanı, değişiklik teklifini onaylayarak Resmî Gazetede yayınlamıştır. Bunun üzerine 110 milletvekili süresi içinde Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmışlardır. Anayasa Mahkemesi bu iptal davasında ne karar vermelidir? Neden? A) Anayasa Mahkemesi başvuruyu reddetmelidir. B) Anayasa değişikliğini iptal etmelidir.
Çünkü: SORU 10: Varsayalım ki, usûlüne uygun olarak verilmiş ve usûlüne uygun olarak görüşülmüş bir kanun teklifinin kabul edilmesi için yapılan son oylamada 220 kabul 210 ret ve 15 çekimser oy çıkmıştır. TBMM başkanı kanunun kabul edildiğini açıklamış ve Cumhurbaşkanına yollamış ve Cumhurbaşkanı süresi içinde kanunu Resmî Gazetede 10 Şubat 2002 tarihinde yayımlamıştır. 10 Mayıs 2005 tarihinde söz konusu kanun, Sarıyer Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından bir davada uygulanırken, davalı bu kanunun Anayasanın öngördüğü çoğunlukla kabul edilmediğini ve dolayısıyla Anayasa aykırı olduğunu iddia etmiş ve Sarıyer Asliye Hukuk Mahkemesi bu iddiayı ciddî görerek itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Anayasa Mahkemesi ne yönde karar vermelidir? Neden? A) Anayasa Mahkemesi başvuruyu reddetmelidir. B) Anayasa Mahkemesi kanunu iptal etmelidir. Çünkü: SORU 11: Anayasa Mahkemesinde usulüne uygun olarak açılmış bir iptal davasının esastan incelenmesi aşamasında bir üye ölmüştür. Mahkemenin çalışması ve bu davaya devam edilebilmesi için ne yapılması gerekir? SORU 12: Anayasanın 68’inci maddesinin değiştirilmesi için 192 milletvekili yazılı olarak değişiklik teklifi vermiştir. Bu teklif TBMM Genel Kurulunda iki defa görüşülmüştür. Ve neticede usulüne uygun olarak yapılan oylamada 340 oy ile kabul edilmiştir. Meclis Başkanı yayımlanmak üzere kabul edilen değişiklik teklifini Cumhurbaşkanına göndermiştir. Cumhurbaşkanı da değişikliği 15 gün içinde onaylamış ve Resmi Gazetede yayımlamıştır. Bu olayda anayasaya bir aykırılık var mıdır? Neden? A) Aykırılık vardır. B) Aykırılık yoktur. Çünkü: SORU 13: TBMM Bakanlar Kuruluna bütçe kanununda değişiklik yapma yetkisi veren bir yetki kanununu usulüne uygun olarak kabul etmiştir. Bu kanun 139 kabul ve 135 ret oyuyla kabul edilmiş ve Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazetede 10 Mart 2004 günü yayınlanmıştır. Bakanlar Kurulu yetki süresi içinde usulüne uygun olarak bu yetki kanununa dayanarak 2004 Yılı Bütçe Kanununda Değişiklikler Yapan bir Kanun Hükmünde Kararname çıkarmıştır. Bu KHK 20 Nisan 2004 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu olayda Anayasaya bir aykırılık var mıdır? Neden? A) Aykırılık vardır. B) Aykırılık yoktur. Çünkü: SORU 14: Aşağıdaki iki madde arasında çelişki var mıdır? Varsa bu çelişki nasıl çözümlenir? Neden? Anayasa, Madde 7.– Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.
Anayasa, Madde 91.– Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. SORU 15: Sarıyer Asliye Ceza Mahkemesinin önünde görülmekte olan bir davada müdafi, sanığa uygulanacak olan 1 Haziran 2005 günü yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunun X maddesinin 1954 yılında Türkiye’de yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Y maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüş ve Mahkemenin Anayasanın 152’nci maddesine göre Anayasa Mahkemesine başvurmasını istemiştir. Sarıyer Asliye Ceza Mahkemesi her iki maddeyi incelemiş ve gerçekten de 1 Haziran 2005 günü yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunun X maddesi ile 1954 yılında Türkiye’de yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Y maddesi arasında bir çatışma olduğu kanısına varmıştır. Sarıyer Asliye Ceza Mahkemesi nasıl hareket etmelidir? Çatışan normlardan hangisini uygulamalıdır? Bu çatışmayı nasıl çözümlemelidir? Neden? SORU 16: Varsayalım ki bir kanun hükmünde kararname ile uyuşturucu kaçakçılığı yapan kişilerin telefonlarının hakim kararı alındıktan sonra polis tarafından dinlenebileceği yolunda bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenleme Anayasamıza uygun mudur? Neden? A) Anayasamıza uygundur. B) Anayasamıza aykırıdır.
Çünkü: SORU 17: Olağan dönemlerde aşağıda sayılanlardan hangisi veya hangileri kanun hükmünde kararname ile yapılamaz? (Yapılamayacak olanı veya olanları yuvarlak içine alınız). a) Ormanlar konusunda düzenleme yapılması b) Maliye Bakanlığının kuruluş şemasının değiştirilmesi c) Bölge valiliği kurulması d) Üniversite kurulması e) Mahkeme kurulması f) Büyük şehir belediyesi kurulması g) Derneklere üyelik şartlarının belirlenmesi SORU 18: Bütçe Kanununun kabulü için yapılan oylamada 280 kabul, 220 ret, 30 çekimser oy çıkmıştır. 15 üye ise toplantıya katıldığı halde oy kullanmamıştır. TBMM başkanı Bütçe Kanunun kabul edildiğini açıklamış ve yayın için Cumhurbaşkanına 12 Aralık 2004 günü göndermiştir. Cumhurbaşkanı 20 Aralık 2004 günü Bütçe Kanununu bir defa daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermiştir. TBMM 24 Aralık 2004 günün aynı Kanunun aynen 150 kabul ve 140 ret oyla kabul etmiş ve TBMM Başkanı Kanunun yayınlanmak üzere Cumhurbaşkanı geri göndermiştir. Cumhurbaşkanı 29 Aralık 2004 günü Kanunu Resmî Gazetede yayınlamış ve 20 gün sonra da Anayasa Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Bu olayda Anayasaya bir aykırılık var mıdır? Neden? A) Aykırılık vardır. B) Aykırılık yoktur. Çünkü: SORU 19: Türkiye’de hakimlik teminatlarından ikisi mevcut değildir. Bunlar nelerdir? a) b) SORU 20: Türk tarihinde iki meclisli parlamento sistemini öngören Anayasa veya Anayasalar var mıdır? Varsa bu Anayasa veya Anayasaları sadece belirtiniz. SORU 21: 1961 Anayasasının yargı organıyla ilgili olarak getirdiği iki yenilik nedir? a) b) SORU 22: Bir bakan akşam evde otururken gürültü yapan komşusunu dövmüştür. A) Hangi mahkemede yargılanır? B) Bunun için daha önce yapılması gereken bir şey var mıdır? SORU 23: TBMM’nin hükümetin düşmesine yol açan ve açmayan denetim yolları nelerdir? “Hükümetin düşmesine yol açan yollar” ve “açmayan yollar” şeklinde ayrım yaparak bu yolları sadece sayınız. Hükümetin düşmesine yol açan yollar: Hükümetin düşmesine yol açmayan yollar: SORU 24: Gensoru neticesinde verilen güven oylamasının diğer tür güven oylamalarından karar yetersayısına ilişkin bazı farklılıkları vardır. Bu farklılıklar nelerdir? SORU 25: Olağanüstü hal ile sıkıyönetim arasında sonuçları itibarıyla bazı farklılıklar ve benzerlikler vardır. Sadece farklılıkları belirtiniz. Başarılar Dilerim. / Doç. Dr. Kemal Gözler
 Favori olarak ekle (7) |  Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 735 | Yazdır
|
Sınav Soruları 
