Anasayfa / Eğitim / Selçuk Hukuk Devletler Özel Hukuku Final Soruları (2005/06)

Selçuk Hukuk Devletler Özel Hukuku Final Soruları (2005/06)

S.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ DEVLETLER ÖZEL HUKUKU FİNAL İMTİHANI 22.06.2006

İmtihan Talimatı : İmtihan süresi 2 saattir. Mevzuat kullanılabilir. Bu sebeplerle cevaplarda kanun ismi ve madde numarası yazılması gerekli ve yeterlidir. İfadeler düzgün ve okunaklı olacaktır. Okunaklı olmayan cevaplar değerlendirilmeyecektir. Tükenmez kalem kullanılacaktır. Kağıt sınırlaması yoktur. İsminizi ve numaranızı yazmayı unutmayınız. BAŞARILAR DİLERİM. Yrd. Doç. Dr. Musa AYGÜL 

OLAY – I

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 31.1.1995 tarihli kararından uyarlanmıştır.)

“Davacı vekili, müvekkili Alman şirketi ile davalı Tekel idaresi arasında yapılan 12.04.1990 tarihli ‘pazarlara ve lisans sözleşmesi’ ile müvekkilinin Tekel’in ürettiği rakının elli yıl süreyle Avrupa’da pazarlanmasını üstlendiğini, anlaşma gereğince ikinci safha olarak şişeleme tesislerinin yapılması ve daha sonra rakının Almanya’da üretilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin bu cümleden olarak rakının gerekli miktarda satış ve pazarlamasını gerçekleştirdiğini, 7.3.1991 tarihinde de şişeleme fabrikasını kurduğunu, ancak davalının “konsantre rakı” sevkiyatına başlamasını teminen sözleşme hükümlerinin aynen ifasına karar verilmesini dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında,
– sözleşmede uyuşmazlığın İstanbul Ticaret Odasının Tahkim Mahkemesinde çözüleceğine dair tahkim kaydı olduğunu, dolayısıyla ihtilafın mahkemece karara bağlanamayacağını,
– 4250 sayılı Tekel Kanunu gereğince alkollü içki üretiminin davacı şirkete devredilemeyeceğini, bu şekilde bir davanın idari yargıda görülebileceğini, ileri sürmüştür.

Davacı vekili cevaba cevabında,
– sözleşmeyi imzalayana şirket temsilcisinin, sözleşme imzalamaya yetkili olduğunu, ancak tahkim anlaşması bakımından bu yetkisinin olmadığının, dolayısıyla tahkim kaydının geçersiz olduğunu ileri sürmüştür.

Mahkeme, kararında “tahkim şartının fiil ehliyetinin olmaması sebebiyle geçersiz olduğunu… 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu gereğince tekel niteliğindeki malların özel sektör tarafından şişelenmesi ve üretilmesini Bakanlar Kurulu ve Yüksek Planlama Kurulu kararlarına (onayına) bağlı olduğu, böyle bir karar olmadığı için bu yoldaki anlaşmanın hukuken geçerli olmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve taraflar arasında oluşturulan sözleşmeye göre, yabancılık unsuru bulunmakla beraber, 4250 sayılı kanunun 1. maddesi ile 2675 sayılı kanunun 5. maddesi hükümleri içeriğine göre, tarafların temyiz isteğinin reddi ile hükmün onanması gerekmiştir.”

SOURLAR
1- Mahkemenin, şirket temsilcisinin tahkim anlaşması yapma hususunda yetkisinin bulunmadığı sebebiyle tahkim şartını geçersiz kabul etmesini değerlendiriniz. Mahkeme, başka şekilde karar verebilir miydi? Hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler açısından ayrı ayrı değerlendiriniz. (10 p)
2- Olaydaki hukuki ilişkiyi ve bu hukuki ilişkiye uygulanacak hukuku tespit ediniz. (10 p)
3- Yargıtay’ın red sebebini 2675 sayılı kanunun 5. maddesine dayandırmasını tartışınız. (10 p)

OLAY – II

Danimarka’da ikamet eden Türk vatandaşı Kululu Ahmet (A), eşi Danimarka vatandaşı Ingrid (İ)’nin ölüm tehlikesinden bir buçuk yıl geçtiği halde, hiçbir haber alınamadığı iddiasıyla gaipliğine ve evliliğin feshine hükmolunması istemiyle Kulu Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açar.
(İ), İsveç’te düzenlediği vasiyetname ile Türkiye’de bulunan taşınır ve taşınmaz mallarını önceki evliliğinden olma İsveç vatandaşı çocuğu (Ç)’ye bırakmıştır.

Not: Danimarka Hukukunda ahvali şahsiye ve mirasa ilişkin konular, ilgilinin ikametgâh hukukuna tâbidir.

SORULAR
1- (A)’nın açtığı gaiplik ve evliliğin feshi davasında Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığını tartışınız. (5 p)
2- Görülen bu davada hakim,
a. Evliliğin feshinin gaiplik davasıyla birlikte açılıp açılamayacağını,
b. Gaiplik kararı için gerekli koşulların bulunup bulunmadığını,
c. Evlenmenin feshi için gaipliğin yeterli bir sebep olmadığını, Hangi ülke hukukuna göre belirleyecektir?
3- Gaiplik kararı, İsveç Göteborg Mahkemesinden verilmiş olsaydı, (A), bu kararı kesin delil olarak ileri sürerek evlenmenin feshini talep edebilir miydi? (10 p)
4- (İ)’nin Türkiye’deki menkul ve gayrimenkul mallar üzerindeki mirası hangi ülke hukukuna göre tevarüs edecektir (mirasçılara intikal edecektir)? Terekenin Türkiye’de olmasının bir hukuki sonucu var mıdır? Açıklayınız. (Soru cevaplanırken, miras hukukunda kabul edilen sistemler ve Türk Hukukunda hangisinin benimsendiği belirtilmelidir.) (10 p)
5- (İ)’nin vasiyetnamesi,
a. Şekil,
b. Vasiyetname yapma ehliyeti,
c. Hükümleri,bakımından hangi ülke hukukuna tâbidir. Her konu için ayrı ayrı değerlendiriniz. (10 p)
6- (Ç)’nin Türkiye’deki mallar üzerindeki mirasçılık hakkını, yabancılar hukuku açısından sınırlayan hükümler hangileridir? Anlatınız. (10 p)

 

OLAY – III

 

(Danıştay 10. Dairesinin: 1999/160 E. ve 1999/3525 K. sayılı kararı)

“Dava, Irak uyruklu olan ve Türk bir bayanla evli bulunan davcının T.C. vatandaşlığına istisnai yoldan alınması isteminin reddine ilişkin işlemin iptali amacıyla açılmıştır. Ankara 2. İdare Mahkemesi, vatandaşlığa alınmak isteyenlerin 403 sayılı yasada belirlenen şartları taşıyor olsalar bile vatandaşlığa alınıp alınmamaları konusunda Bakanlar Kurulunun takdir yetkisinin bulunduğu, … idarece ara kararına verilen cevaba göre davacının Türk vatandaşlığına alınmaması konusunda takdir yetkisi bağlamında tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Davacı, Irak misyonunda görevli istihbaratçılarla bir ilgisinin olmadığını, kendisinin Türkmen soylu Al Bayati ailesinden olduğunu ileri sürerek, anılan mahkeme kararının temyizen incelenerek bozularak istemektedir.

İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde bozulabilir. Temyizen incelenen ve yukarıda esas ve karar numarası verilen Ankara 2. İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup, bozma nedeni bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine ve anılan kararın onanmasına oybirliği ile karar verildi.”

Yukarıdaki Danıştay kararını yetkili makam kararı ile vatandaşlığa alınmada idarenin takdir yetkisi ve mahkemenin, idarenin takdir yetkisini denetlemesi açılarından değerlendiriniz. (15 p)

Yazar: Av. Aydoğan TAN

Av. Aydoğan TAN
Hukuk Sokağı kurucusu, editörü. Avukat, arabulucu, hukukçu bilirkişi.

Ayrıca bknz.

Selçuk Hukuk Borçlar Genel Vize Soruları (2007/08)

2007 – 2008 ÖĞR. YILI, S.Ü. HUKUK FAK. BORÇLAR HUKUKU GENEL HÜK. VİZE İMTİHANI 18.01.2008 …